ابزارهای مدیریتی

ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی

ابزاری جهت ارزیابی گزینه های استراتژیک در مرحله تصمیم گیری

يكی از تكنيک ها و ابزارهای بسيار متداول در ارزيابی گزينه های استراتژيک و مشخص نمودن جذابيت نسبی استراتژی ها كه در مرحله تصميم گيری مورد استفاده قرار می گيرد، ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی می باشد. اين تكنيک مشخص می كند كه كدام يک از گزينه های استراتژيک انتخاب شده، امكان پذير می باشد و در واقع اين استراتژی ها را اولويت بندی می نمايد.

اين تكنيک نيز مانند اكثر تكنيک‌ها و ابزارها نيازمند يک قضاوت خوب، خبرگی و آگاهی می‌باشد. هدف اصلی اين ماتريس ارزيابی امكان‌پذيری و پايداری راهكارهای پيشنهادی در مواجهه با شرايط محيطی و وضع موجود سازمان می‌باشد.

نقش برنامه‌ریزی در مدیریت سازمان چه در سطح مدیران عالی و مدیران میانی سازمان و چه در بین کارکنان از اهمیت بالایی برخوردار است. برنامه‌ریزی مهم‌ترین وظیفه در مدیریت سازمان می‌باشد. چرا که اگر برنامه ریزی به درستی صورت پذیرد موجب افزایش کارایی کارکنان و ارتقای بهروه وری سازمان می‌گردد.

برنامه ریزی یکی از مهم‌ترین وظایف مدیریت است و شامل پیش بینی اهداف سازمان و اقدامات لازم برای رویارویی با تغییرات احتمالی در حین دستیابی به این اهداف می‌باشد. برنامه ریزی یک نظام تصمیم گیری است مبنی بر اتخاذ تصمیم در مورد اینکه سازمان چه برنامه ای برای آینده خود دارد.

مهم‌ترین نقش برنامه‌ریزی در مدیریت سازمان تمرکز روی فعالیت‌ها برای رسیدن سازمان به اهداف یا همان چشم اندازهایش می‌باشد.
برنامه ریزی فرآیندی زمان بندی شده است و نباید به طور سریع و بدون ارزیابی دقیق صورت پذیرد چرا که می‌تواند عواقب جبران ناپذیری را برای سازمان به همراه داشته باشد.

هدف از برنامه ریزی، راحت‌تر انجام دادن کارها برای بالا بردن کارایی و همچنین نیل به اهداف سازمان می‌باشد. از مهم ترین اصول برنامه ریزی تعیین اهداف سازمان شامل اهداف بلند مدت، کوتاه مدت و میان مدت می‌باشد. این اهداف باید به گونه ای تعیین گردند که در راستای یکدیگر بوده و قابل دستیابی باشند تا سازمان از حرکت خود باز نایستد.

مراحل تشکیل ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی

مرحله اول

فرصت‌ها و تهديدات خارجی و نقاط قوت و ضعف داخلی شركت را در ستون راست ماتريس برنامه ریزی استراتژیک کمی فهرست می‌نمائيم. اين اطلاعات بطور مستقيم از ماتريس‌های EFE و IFE حاصل می‌شوند. حداقل 10 عامل خارجی (فرصت و تهديد) و 10 عامل مهم داخلی (نقاط قوت و نقاط ضعف) بايد در اين ماتريس ارائه شود.

مرحله دوم

برای هر يک از عوامل داخلی و خارجی ضريبی در نظر گرفته می‌شود، اين ضرايب با توجه به ماتريس‌های EFE و IFE  می‌باشد و در ستون دوم در برابر عامل (متغير) مورد نظر قرار داده می‌شوند.

مرحله سوم

با در نظر گرفتن مرحله دوم فرموله كردن، يعنی مرحله تلفيق و تركيب، استراتژی‌های قابل اجرا را در نظر بگيريد و آن‌ها را در رديف بالای ماتريس برنامه ریزی استراتژیک کمی بنويسيد. در صورت امكان استراتژی‌های يک شكل را در يک دسته قرار دهيد.

مراحل تشکیل ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی

مرحله چهارم

رتبه‌ها (امتيازهای) جذابيت را تعيين نمائيد و آن‌ها را به صورت مقادير عددی كه نشان دهنده رتبه‌ها (امتيازهای) نسبی هر استراتژی می‌باشند، تعريف نمائيد. امتياز جذابيت، با در نظر گرفتن زمان عوامل بحرانی موفقيت و طرح سئوال زير حاصل می‌شود:

آيا اين عامل در انتخاب استراتژی مورد نظر تأثير می گذارد؟

در صورتی كه پاسخ به اين سوال مثبت باشد، آنگاه آن استراتژی با اين عامل كليدی مقايسه می‌شود. رتبه‌ها (امتيازهای) جذابيت بايد به صورت خاص و با توجه به جذابيت نسبی هر استراتژی به استراتژی ديگر داده شود.

امتيازهای جذابيت از اين قرار است:

عامل مورد نظر جذاب نمی باشد                          1 امتیاز

عامل مورد نظر تا حدودی جذاب است                  2 امتیاز

عامل مورد نظر در حد قابل قبولی جذاب است        3 امتیاز

عامل مورد نظر بسيار جذاب است                       4 امتیاز

مرحله پنجم

حاصل جمع امتيازها (جذابيت‌ها) را به دست می‌آوريم. جمع امتيازها از طريق حاصلضرب ضريب هر عامل در امتياز جذابيت در هر رديف به دست می‌آيد و اين امر نشان دهنده جذابيت نسبی آن استراتژی می‌باشد.

در هر صورت امتياز بالاتر (بيشتر) به معنای جذابيت بيشتر آن استراتژی و امتياز پايين تر (كمتر) به معنای جذابيت كم آن استراتژی است.

محدودیت‌های ماتريس برنامه ریزی استراتژيک كمی

 

  1. نيازمند يک قضاوت همراه با بصيرت است، بنابراين مديران بايد از آگاهی و بصيرت لازم برخوردار باشند. بنابراين بحث و مذاكره جمعی مديران (استراتژيست‌ها) در حين فرموله كردن استراتژی به همراه تشكيل ماتريس برنامه ریزی استراتژیک کمی سبب توسعه و پيشرفت تصميم‌های استراتژيک می‌شود.
  2. استراتژی‌های حاصل از ماتريس برنامه ریزی استراتژیک کمی چون بر مبنای اطلاعات مرحله اول و دوم شكل می‌گيرند، لذا كيفيت نتايج آن منوط به كيفيت مراحل مذكور می‌باشد.

کاربرگ مربوط به این ابزار از طریق این لینک قابل دریافت می‌باشد.

به این مطلب چه امتیازی می دهید ؟
[Total: 1 Average: 5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا