با ابلاغ «قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی» از سوی رئیسجمهور در مرداد ۱۴۰۴، بازار رمزارزها نیز رسماً وارد دایره مالیاتستانی شد. این قانون که مشتمل بر ۲۸ ماده است، علاوه بر مسکن، خودرو، طلا و ارز، داراییهای دیجیتال را هم مشمول مالیات بر عایدی سرمایه میداند.
چرا رمزارزها؟
بازار رمزارز طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین بسترهای سوداگری کوتاهمدت در ایران بدل شده است. نوسانات شدید قیمت و نبود شفافیت، سرمایههای بسیاری را به سمت معاملات پرریسک کشانده است. قانونگذار با هدف مهار این رفتارها، معاملهگران غیرحرفهای و مکرر را هدف قرار داده تا جریان سرمایه از دلالی به سمت تولید هدایت شود.
قواعد مالیاتی در بازار رمزارز
۱. دامنه شمول
-
تمامی خرید و فروشهای رمزارزی
-
اتصال پلتفرمهای رمزارزی به سامانه ملی رهگیری معاملات
۲. نرخ مالیات بر عایدی
-
نگهداری کمتر از یک سال: تا ۴۰٪ مالیات بر سود
-
نگهداری بیش از دو سال: نرخ کمتر یا معافیت
۳. معافیتها
-
انتقال رمزارز درون خانواده یا به ارث، مشمول مالیات نیست.
-
داراییهای مصرفی یا استفاده غیرسرمایهای از رمزارزها، خارج از شمول است.
۴. الزام گواهی مالیاتی
هیچ معاملهای در صرافیها و پلتفرمهای داخلی بدون دریافت گواهی مالیاتی نهایی نخواهد شد.
۵. مجازات فرار مالیاتی
-
جریمه تا دو برابر
-
محرومیت از فعالیت تجاری
-
جلوگیری از انتقال دارایی دیجیتال
جامعه هدف و اثرات
برآوردها نشان میدهد که کمتر از ۵٪ کاربران رمزارزی مشمول این مالیات میشوند؛ عمدتاً کسانی که به خرید و فروشهای مکرر و سوداگرانه میپردازند. هدف اصلی قانون، جلوگیری از سوداگری و افزایش شفافیت است، نه فشار بر کاربران خرد یا سرمایهگذاران بلندمدت.
شفافیت یا کوچ سرمایه؟
مالیاتستانی از رمزارزها نقطه عطفی در تنظیمگری اقتصاد دیجیتال ایران است. اگرچه میتواند به شفافیت و مهار سوداگری کمک کند، اما در صورت نبود آییننامههای روشن و زیرساخت فنی قوی، خطر کوچ سرمایه به بازارهای غیررسمی وجود دارد. موفقیت این سیاست وابسته به تعادل میان کنترل و تسهیلگری خواهد بود.
