پنجمین کنفرانس بینالمللی ایران گرین با میزبانی اتاق بازرگانی ایران و سوئیس روزهای ۸ و ۹ مهرماه ۱۴۰۴ در هتل استقلال تهران آغاز شد. این رویداد که با حضور مقامهای دولتی، مدیران شرکتهای بزرگ، کارشناسان و فعالان صنایع غذایی و کشاورزی برگزار میشود، به بررسی تازهترین فناوریها، راهکارها، چالشها و فرصتهای صنعت غلات اختصاص دارد. سخنرانان در مراسم افتتاحیه از امنیت غذایی بهعنوان مسئلهای استراتژیک و حیاتی برای ایران یاد کردند و خواستار توسعه همکاریهای بینالمللی، شفافیت آماری و استفاده از ظرفیتهای علمی و فنی برای عبور از چالشهای جاری شدند.
امنیت غذایی در آینه تاریخ
شریف نظام مافی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و سوئیس و دبیر کنفرانس، با نگاهی تاریخی سخنان خود را آغاز کرد و گفت: «امنیت غذایی برای ایران فقط یک مسئله اقتصادی نیست؛ بلکه تجربهای عمیق در تاریخ این سرزمین است. در سال ۱۲۴۹ قمری در دوره قاجار، قحطی بزرگی روی داد که یک سوم جمعیت ایران را از بین برد. در پایان جنگ جهانی اول نیز قحطی سراسر کشور را فرا گرفت و بیش از چهار میلیون نفر جان خود را از دست دادند. در جنگ جهانی دوم نیز با انتقال منابع به شوروی و کمبود کالا، مردم ایران بار دیگر گرفتار بحران شدند.»
او افزود: «این رخدادهای تلخ تاریخی نشان میدهد که امنیت غذایی همواره در معرض تهدید بوده است. امروز باید با درس گرفتن از گذشته، بهگونهای عمل کنیم که نسلهای آینده با چنین بحرانهایی روبهرو نشوند.»
تحلیل: طرح این مباحث تاریخی از سوی دبیر کنفرانس، در واقع تأکید بر اهمیت نگاه بلندمدت و ملی به موضوع غلات است. موضوعی که نه صرفاً به تجارت، بلکه به بقا و سلامت جامعه گره خورده است.
جایگاه ایران در تجارت غلات منطقه
محمدرضا مرتضوی، رئیس کانون انجمنهای صنایع غذایی ایران و رئیس کنفرانس، با تمرکز بر شرایط کنونی تجارت جهانی غلات اظهار کرد:
«صنعت غلات ایران با وجود تحولات پرشتاب جهانی همچنان یکی از بازیگران اصلی منطقه است. تجارت بزرگ غلات در سالهای گذشته نشان داد که ایران در قلب جریانهای تجاری قرار دارد. کمتر کشوری میتواند ادعا کند که در این حجم با ایران در زمینه غلات همکاری داشته است.»
او ادامه داد: «آنچه امروز اهمیت دارد، این است که بتوانیم با دانش کافی و اطلاعات بهروز، مسیر تجارت را پایدار کنیم. این کنفرانس فرصتی است تا متخصصان گرد هم بیایند و با گفتوگو و تبادل نظر، مسائل را دقیقتر بشناسند. ما باید ساختارها و مسیرهای ارتباطی تجارت را حفظ کنیم تا مأموریت بزرگ تأمین نیازهای کشور بهدرستی انجام شود.»
مرتضوی با لحنی امیدوارانه سخنان خود را به پایان رساند: «این گردهمایی فقط یک کنفرانس نیست؛ بلکه محلی است برای همفکری، ایجاد همدلی و یافتن راهکارهایی که به عبور کشور از گردنههای تاریخی کمک میکند.»
جزئیات تأمین کالاهای اساسی در نیمه نخست سال
سعید راد، معاون وزیر جهاد کشاورزی، یکی از مفصلترین گزارشهای نشست را ارائه کرد. او در سخنان خود تأکید کرد: «با وجود فشارهای سیاسی و اقتصادی بینالمللی، در شش ماهه نخست سال توانستیم کالاهای اساسی کشور را بهخوبی تأمین کنیم. برای نمونه، تاکنون ۸۸۶ هزار تن برنج سفارش شده و ۸۷۵ هزار تن وارد کشور شده است. در بخش روغن خام نیز نزدیک به ۷۸۵ هزار تن تأمین شد. در حوزه شکر ۳۸۰ هزار تن وارد کشور شد و برای ذرت بیش از ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تن ثبت سفارش و بخشی هم ترخیص شده است. در حوزه جو نیز بیش از ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تن سفارش ثبت شده است.»
او افزود: «در بخش گندم نیز علاوه بر خرید داخلی که به ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسیده، واردات خارجی در حال انجام است و ۲۲ کشتی حامل گندم به سمت بنادر ایران حرکت کردهاند. این وضعیت نشان میدهد که برای شش ماهه دوم سال، مشکلی در ذخایر نخواهیم داشت.»
راد همچنین به برنامههای آینده اشاره کرد و گفت: «برای بهبود توزیع و مدیریت ذخایر، پیشنهاد شده واردات گندم ویژه تولید ماکارونی به بخش خصوصی واگذار شود. چنین اقداماتی میتواند هم بار دولت را سبکتر کند و هم باعث افزایش کارآمدی در مدیریت زنجیره تأمین شود.»
مدیریت ذخایر و واردات؛ ضرورتی حیاتی
کاوه زرگران، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، با نگاهی به روند سالهای اخیر گفت: «در سال گذشته بیش از ۱۰ میلیون و ۴۰۰ هزار تن ذرت وارد کشور شد. این رقم بهخوبی نشان میدهد که کشور ما در حوزه غلات بهشدت به واردات وابسته است. اگرچه امروز ذخایر در شرایط مطلوبی قرار دارند، اما در سال جاری برای تأمین ذرت نیازمند واردات بیشتری خواهیم بود.»
او خاطرنشان کرد: «عواملی چون کاهش تولید داخلی، محدودیتهای ارزی و بانکی و همچنین تنشهای منطقهای، مدیریت واردات و ذخایر را حیاتیتر از همیشه کرده است. ما در این کنفرانس گرد هم آمدهایم تا با کمک متخصصان داخلی و خارجی، چالشهای موجود را بررسی کنیم و برای تأمین پایدار راهحلهای عملی ارائه دهیم.»
نقش پشتیبانی دام در امنیت غذایی
پرویز جعفری، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور، در سخنان خود از اقدامات این شرکت برای تقویت ذخایر سخن گفت و بیان کرد: «شرکت پشتیبانی امور دام در سالهای اخیر با اصلاح رویهها و رفع موانع اداری توانسته است به شکل موثرتری ذخایر استراتژیک کشور را مدیریت کند. امروز فرصتی فراهم شده که با بهرهگیری از دانش جهانی و فناوریهای نوین، تجارت غلات را هوشمند کنیم و از ظرفیت تکنولوژی برای افزایش شفافیت و سرعت بهره ببریم.»
او افزود: «این گردهمایی فرصتی مغتنم است که بتوانیم با تبادل نظر، به راهکارهایی نوین برای مدیریت علمی ذخایر دست پیدا کنیم. امنیت غذایی کشور نیازمند نگاه هوشمندانه، همگرا و مبتنی بر علم روز است.»
روز نخست پنجمین کنفرانس بینالمللی ایران گرین نشان داد که امنیت غذایی نه یک موضوع روزمره، بلکه یک اولویت تاریخی، اقتصادی و ملی برای ایران است.
- سخنرانان بر درس گرفتن از بحرانهای تاریخی و پرهیز از تکرار اشتباهات گذشته تأکید کردند.
- ایران همچنان بازاری محوری در تجارت غلات منطقه است و نیازمند تقویت ارتباطات و همکاریهای بینالمللی خواهد بود.
- آمارهای رسمی نشان میدهد که در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ ذخایر کالاهای اساسی در سطح مطلوبی قرار دارد، اما وابستگی به واردات، بهویژه در بخش ذرت، همچنان پابرجاست.
- لزوم مدیریت هوشمند واردات و ذخایر، همافزایی متخصصان و بهرهگیری از فناوریهای نوین محور مشترک سخنان تمام سخنرانان بود.
این کنفرانس که روز دوم آن نیز با نشستهای تخصصی ادامه مییابد، تلاشی است برای تبدیل تجربههای تاریخی و دانش امروز به نقشه راهی برای تأمین پایدار غلات و امنیت غذایی ایران در دهه پیشرو.
