در دهمین رویداد از مجموعه برنامههای «هزارتو» که در کارخانه زعفران مصطفوی برگزار شد، احسان آراسته، استراتژیست ارشد فنی گروه اسنپ، از تجربهی چندسالهاش در نقشهای مختلف فنی و استراتژیک سخن گفت و بر ضرورت درک «چرایی» تصمیمات در سازمان تأکید کرد. او معتقد است تیمهای تکنولوژی زمانی بیشترین اثر را دارند که تنها مجری نباشند و بتوانند بفهمند «چرا» تصمیمی گرفته میشود، نه فقط «چطور» باید اجرا شود.
ارزشآفرینی در کنار سودآوری
آراسته در آغاز سخنانش توضیح داد که مسیر حرفهایاش در اسنپ و پیش از آن در علیبابا، از تجربهی فنی صرف به نقشهای استراتژیک منتهی شده است و گفت:
«برای من همیشه این سؤال مهم بوده که از مسیر تخصصی خودم چه ارزشی میتوانم برای بیزینس خلق کنم. تیمهای تکنولوژی نباید تنها به عنوان مجری شناخته شوند، بلکه باید بفهمند چگونه میتوانند در سودآوری و رشد سازمان نقش داشته باشند.»
استراتژیست ارشد فنی گروه اسنپ افزود: «یکی از مهمترین چالشها، فاصلهی میان تیمهای فنی و سایر بخشهاست و این فاصله باعث میشود تصمیمها بدون درک متقابل اجرا شوند.»
«ارتباط بین تیمهای تکنولوژی و تیمهای بیرون از این حوزه مثل ساختن یک آسانسور در ساختمانی است که بقیه مجبورند از پله بروند. وقتی این ارتباط شکل بگیرد، تصمیمها سریعتر و مؤثرتر میشوند.»
ضرورت حضور تیمهای فنی در تصمیمسازی
به گفتهی آراسته، بسیاری از شرکتها زمانی به رشد واقعی میرسند که تیمهای تکنولوژی تنها وظیفهی کدنویسی نداشته باشند، بلکه در چرایی تصمیمات سهیم شوند و بیان کرد:
«رشد جایی اتفاق افتاده که تیمهای تکنولوژی صرفاً کارمند نبودهاند. وقتی اعضای فنی بدانند چرا بیزینس تصمیمی میگیرد، ابزار و راهحلها هم متفاوت طراحی میشوند.»
او تأکید کرد که «ارزشآفرینی» در سازمان الزاماً به معنای کارآفرینی نیست، بلکه میتواند در انجام تخصصی و دقیق یک نقش تعریف شود:
«خیلی وقتها ارزش واقعی در همین است که فرد، بدون اینکه بخواهد استارتاپ خودش را راه بیندازد، بتواند در همان تیمی که هست تفاوت ایجاد کند.»
استقلال تیمها، رمز موفقیت اسنپ
آراسته در بخش دیگری از سخنانش درباره ساختار تصمیمگیری در گروه اسنپ توضیح داد و گفت:
«یکی از دلایل اصلی موفقیت گروه اسنپ، استقلال سرویسها است. هر بیزینس مانند اسنپمارکت یا اسنپفود تصمیمهای خودش را میگیرد و تنها در بخشهای محدودی هماهنگی متمرکز داریم.»
و اضافه کرد: «این استقلال به هر واحد کمک کرده تا متناسب با شرایط رقابتی خودش حرکت کند و سریعتر رشد یابد.»
هوش مصنوعی؛ از فانتزی تا ابزار تصمیمسازی
در پاسخ به پرسشی دربارهی تأثیر نسل جدید تکنولوژیها، آراسته توضیح داد:
«در جهان امروز، تکنولوژی از سطح آکادمیک فاصله گرفته و وارد فضای کاربردی شده است. بسیاری از کارهای تکراری و روزمره دیگر توسط ماشین انجام میشود. این تحول باعث میشود تیمهای پروداکت و مارکتینگ هم مجبور شوند روش کار خود را بازتعریف کنند.»
و تأکید کرد که باید از «فانتزیسازی» دربارهی هوش مصنوعی فاصله گرفت و آن را به عنوان ابزاری برای تصمیمگیری در لایههای واقعی سازمانها دید.
«ما در اسنپ تلاش میکنیم کامیونیتیهایی ایجاد کنیم که استفادهی عملی از هوش مصنوعی را گسترش دهند. بهنظر من این نسل از تکنولوژی خیلی سریعتر از نسلهای قبلی در جامعه پذیرفته میشود.»
هک اسنپ و چالش امنیت
آراسته در پاسخ به پرسشی درباره تجربهی هک در دورهی مسئولیتش گفت:
«هک، یک ریسک همیشگی در سرویسهای آنلاین است. وقتی رشد سیستم سریع است، همیشه بین امنیت و سرعت توسعه یک تریدآف وجود دارد. تجربهی ما نشان داد که حتی با بهترین تمهیدات هم ممکن است اتفاق بیفتد و تمام تمرکز سازمان در یک لحظه روی مهار بحران برود.»
او با اشاره به چالشهای فیلترینگ و زیرساختهای ارتباطی کشور افزود:
«محدودیتهای شبکه و فیلترینگ، پیچیدگیهای فنی زیادی برای شرکتها ایجاد میکند. مجبور میشویم سرورها را جابهجا کنیم و این مسئله ریسکها را افزایش میدهد. با این حال، دلایل فنی و غیرفنی این تصمیمات فراتر از حوزهی تخصص ماست.»
بازتعریف ارزش در بازار کار
آراسته در بخش دیگری از گفتوگو درباره وضعیت بازار نیروی انسانی در حوزه تکنولوژی گفت:
«بازار در حال رسیدن به تعادل است. موجهای هیجانی سالهای قبل فروکش کردهاند. کارهای تکراری در حال حذف شدن هستند و جای خود را به موقعیتهای تخصصیتر میدهند. اما همچنان باید دید منصفانهای نسبت به سختی، استرس و مسئولیت مشاغل فنی داشت.»
و اضافه کرد:
«برخلاف تصور عمومی، مهندسان نرمافزار هر روز باید دانش خود را بهروزرسانی کنند. در هیچ شغلی به اندازهی این حوزه، نیاز به یادگیری مستمر وجود ندارد.»
احسان آراسته در سخنرانی خود تأکید کرد که رشد سازمانها زمانی محقق میشود که تیمهای تکنولوژی در چرایی تصمیمات سهیم باشند، نه فقط در اجرای آنها. او استقلال، تمرکز و ارزشآفرینی تخصصی را سه رکن اصلی موفقیت در گروه اسنپ دانست و گفت آیندهی فناوری در ایران، در گرو سازگاری سریعتر با تغییرات جهانی و نگاه واقعبینانه به نقش انسان در کنار ماشین است.
