پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران سامانهای هوشمصنوعی توسعه دادهاند که قادر است با تحلیل تصاویر پانورامیک دندان، بیماریهای شایعی مانند پوسیدگی، بیماری لثه و نهفتگی دندان را با سرعت و دقت بالا تشخیص دهد. این ابزار قرار است نقش یک دستیار هوشمند را برای دندانپزشکان ایفا کند و روند تشخیص و برنامهریزی درمان را متحول سازد.
به گزارش اکوموتیو به نقل از مهر، این دستاورد علمی حاصل رساله دکتری مهدیه دهقانی با سرپرستی رضا آقاییزاده ظروفی، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر است و نتایج آن در یک نشریه بینالمللی منتشر شده است. پژوهشگران میگویند مدل توسعهیافته میتواند بهصورت خودکار محل دقیق ضایعات و ناهنجاریها را مشخص کرده و احتمال درستی تشخیص را نیز ارائه دهد.
رضا آقاییزاده ظروفی در توضیح اهمیت این پژوهش میگوید تصاویر پانورامیک اشعه ایکس از مهمترین ابزارهای تشخیصی در دندانپزشکی هستند؛ اما تفسیر دستی آنها زمانبر است و دقت آن به تجربه و شرایط کاری پزشک بستگی دارد. او تأکید میکند افزایش حجم داده و فشار کاری میتواند احتمال خطای انسانی را بالا ببرد و هوش مصنوعی در چنین شرایطی میتواند نقش یک ابزار کمکی مؤثر را ایفا کند.
به گفته او، این سامانه بر پایه معماری پیشرفته YOLOv11 توسعه یافته و با یک مجموعهداده عمومی آموزش دیده است. مدل جدید نهتنها ضایعات و ناهنجاریها را با دقت بالا استخراج میکند، بلکه میزان اطمینان سیستم از تشخیص خود را نیز اعلام میکند؛ موضوعی که میتواند برای تصمیمگیری بالینی بسیار ارزشمند باشد.
یکی از نقاط قوت این پروژه، پیادهسازی آن در قالب یک اپلیکیشن وب است تا دندانپزشکان و رادیولوژیستها بدون نیاز به تجهیزات خاص، بتوانند از آن استفاده کنند. این ابزار با مشخصکردن نواحی مشکلدار در تصویر، به پزشکان کمک میکند تا اولویتبندی سریعتری انجام دهند و دقت گزارشنویسی را افزایش دهند.
پژوهشگران میگویند مدل پیشنهادی در مقایسه با نسخههای قبلی، عملکرد دقیقتری در شناسایی و طبقهبندی ناهنجاریها داشته و میتواند بهعنوان یک «ناظر دوم» قابلاعتماد، خطاهای ناشی از خستگی یا حجم کاری بالا را کاهش دهد.
