سبحان عابدیننژاد با تأکید بر نقش زیستفناوری در تحول کشاورزی ایران از ضرورت نگاه نو به خاک، داده و فناوری سخن میگوید. او معتقد است پیوند میان دانش فنی و منطق بازار میتواند الگوی تازهای از رشد پایدار در بخش کشاورزی و صنایع وابسته رقم بزند؛ و صندوق جسورانه تدبیر با سرمایهگذاری هدفمند در شرکتهایی نظیر اکسیر دانش آبادیس، این گذار را از سطح نظری به میدانی واقعی رسانده است.
در زمانی که کشاورزی جهانی با بحران خاک، تغییرات اقلیمی و بازار پرنوسان نهادههای شیمیایی روبهروست، ظهور شرکتهای دانشبنیان زیستی فصل تازهای از اقتصاد سبز را تعریف کرده است. در همین زمینه، سبحان عابدیننژاد، مدیر سرمایهگذاری صندوق ارزشآفرینان تدبیر (تدبیر یکم) در گفتوگو با اکوموتیو به تشریح منطق سرمایهگذاری اخیر این صندوق در حوزه زیستفناوری کشاورزی پرداخت و از چرخش استراتژیک سرمایه به سمت فناوریهای مولد در زمینهای ایران سخن گفت.
تحولی ساختاری در مأموریت صندوق تدبیر
عابدیننژاد در آغاز گفتوگو اظهار کرد:
«صندوق ارزشآفرینان تدبیر امروز بزرگترین صندوق جسورانه کشور است، و هدف اصلی ما ایجاد زیرساخت مالی و دانشی برای شرکتهای نوآور، دانشبنیان و در آستانه عرضه عمومی است. ما صرفاً سرمایه تزریق نمیکنیم؛ تخصص مدیریتی، شبکه صنعتی و راهبری رشد را نیز همراه داریم.»
او با اشاره به تنوع سیاستی صندوق در حوزههای فناوری اطلاعات، انرژی و پتروشیمی، پزشکی و سلامت، صنایع غذایی و ساختمان افزود:
«استراتژی ما ترکیب هوشمندانه تنوع و تمرکز است—تنوع برای کنترل ریسک، تمرکز برای خلق ارزش. در این میان، ورود ما به زیستفناوری کشاورزی مصداق تمرکز بر صنعتی است که هم اقتصادی است و هم حیاتی.»
چرا کشاورزی زیستی؟ پاسخ یک تحلیلگر سرمایهگذاری به یک بحران جهانی
مدیر سرمایهگذاری صندوق تدبیر ادامه میدهد:
«کشاورزی ایران در نقطهای ایستاده که تغییر پارادایم اجتنابناپذیر است. وابستگی به نهادههای شیمیایی در جهان در حال کاهش است، زیرا علم امروز ثابت کرده احیای طبیعی خاک پایداری اقتصادی بیشتری دارد. از این رو، ما تصمیم گرفتیم در فناوریهایی سرمایهگذاری کنیم که نه فقط درآمد، بلکه دوام اکوسیستم تولید را تضمین کند.»
او تاکید میکند: «در واقع مسأله فقط کشاورزی نیست؛ مسأله آینده اقتصاد منطقه است. کشوری که زودتر بتواند فناوریهای زیستی را بومی و صنعتی کند، برندگان بازار غذایی آینده را تعیین خواهد کرد.»
آبادیس؛ علم بهمثابه دارایی مولد
به گفته عابدیننژاد، شرکت اکسیر دانش آبادیس از آن جهت مورد توجه صندوق قرار گرفت که در قلب مفهوم “احیای زیستی خاک” فعالیت میکند.
«آبادیس راهی متفاوت برگزیده: بهجای تزریق مواد شیمیایی برای تقویت گیاه، سازوکارهای طبیعی خاک را فعال میسازد. این تغییر نگاه، تحولبرانگیز است. آنها فناوری را در خدمت زیستپایداری قرار دادهاند، نه برعکس.»
او توضیح میدهد که این شرکت از مرحله تولید اولیه فراتر رفته و مالک دانش فنی، فرمولاسیون و کنترل کیفیت در تمام زنجیره خود است. «ما در ارزیابیهایمان دیدیم که آبادیس نه یک تولیدکننده سنتی، بلکه یک دانشکده صنعتی واقعی است؛ جایی که تحقیق به سرعت به محصول تجاری تبدیل میشود.»
منطق سرمایهگذاری ۵۰ میلیارد تومانی تدبیر
عابدیننژاد در توضیح جزئیات این سرمایهگذاری گفت:
«حجم سرمایهگذاری ما ۵۰ میلیارد تومان است، اما ارزش واقعی آن در ساختاربندی فراتر از عدد خلاصه میشود. ما بر سه محور تحلیلی به این نتیجه رسیدیم: یک، بازار داخلی رشدپذیر است؛ دو، فناوری آبادیس قابلیت تکرار در بازارهای منطقه را دارد؛ سه، این پروژه در امتداد سیاست جهانی اقتصاد سبز حرکت میکند.»
او اضافه میکند:
«ما فقط در یک شرکت سرمایهگذاری نکردهایم؛ در یک زیرساخت صنعتی آیندهمحور سرمایهگذاری کردهایم. این تصمیم پاسخی است به تقاضای جهانی برای محصولات زیستی که رو به رشد و کمرقیب است.»
همافقی با نمونههای جهانی
عابدیننژاد در ادامه با مقایسه مسیر آبادیس با شرکتهای مشابه بینالمللی گفت:
«مدل آبادیس از نظر فلسفه فناوری در مسیر شرکتهایی نظیر Valagro ایتالیا، Biostadt هند و AgroSavfe بلژیک قرار دارد. همه این بنگاهها با تمرکز بر تحریک زیستی رشد گیاه توانستند فاصله میان علم و اقتصاد را از میان بردارند.»
او افزود: «وجه اشتراک میان آنها و ما استفاده از دانش بهعنوان دارایی اصلی است، نه نیروگاه و نه معدن. این همان جهتگیریای است که امروز صندوقهای جسورانه پیشرو دنیا در پیش گرفتهاند.»
اشتغال، صادرات و آینده پایداری
درباره اثر اقتصادی این سرمایهگذاری، مدیر سرمایهگذاری تدبیر توضیح میدهد:
«سرمایهگذاری در آبادیس میتواند الگوی تازهای از ارزشآفرینی دانشبنیان در صنایع تولیدی باشد. علاوه بر بازده مالی قابل انتظار، ما به اثر ساختاری بر بازار کار، بهرهوری خاک و توسعه صادرات منطقهای فکر میکنیم.»
او ادامه میدهد:
«کشورها با خاک غنی رشد نمیکنند، بلکه با دانش غنی میشوند. و دقیقا این فلسفهای است که پشت تصمیم ما برای ورود به کشاورزی زیستی نهفته است.»
نگاهی راهبردی به آینده کشاورزی ایران
عابدیننژاد در پایان گفتوگو تأکید میکند:
«آینده کشاورزی ایران در گرو همگرایی علم، سرمایه و سیاست صنعتی است. اگر این سه ضلع همزمان شکل بگیرد، کشور میتواند نهفقط نیاز خود، بلکه بازار منطقه را نیز پوشش دهد. سرمایهگذاری در آبادیس آغاز همین مسیر است.»
او در جمعبندی بیان میکند:
«امروز وقت آن است که بخش خصوصی، دولت و نهادهای مالی در کنار هم به توسعه کشاورزی زیستفناورانه بهعنوان یک راهبرد ملی نگاه کنند. تدبیر یکم با سرمایهگذاریهای هدفمند قصد دارد این حرکت را
از سطح پروژه به سطح سیاست صنعتی برساند.»
