محمد نبی شهیکی، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، در گفتوگو با خبرنگار مهر، درباره وضعیت لغو مجوز ۶ پارک علم و فناوری توضیح داد که تنها یک پارک تاکنون لغو مجوز شده و پنج پارک دیگر تا پایان سال فرصت دارند به استانداردهای لازم برسند. او همچنین از برنامههای جدید وزارت علوم برای ایجاد پارکهای تخصصی، اصلاح روند طرح دستیار فناوری و تقویت مسیر خلق ایده در پارکها خبر داد.
مهلت تا پایان سال برای ۵ پارک علم و فناوری
شهیکی در پاسخ به پرسشی دربارهی روند لغو مجوز پارکها توضیح داد که سه مورد از پارکهای مورد بررسی، پارکهای دستگاهی و یک مورد پارک دانشگاهی بود که «یک ماه پیش مجوز آن لغو شد». او بیان کرد:
«از مجموع ۶ پارک علم و فناوری، ۵ پارک تا انتهای سال مهلت دارند و اگر بتوانند به استانداردهای مدنظر ما برسند، فعالیتشان ادامه خواهد داشت؛ اما اگر روند ناکارآمد فعلی ادامه پیدا کند، مشابه پارک قبلی که لغو مجوز شد، اینها هم وارد همان فهرست میشوند.»
وی اظهار کرد ظرفیت فعلی پارکهای موجود کشور در وضعیت «مناسب و ایدهآل» قرار گرفته؛ اما تأکید کرد که اکنون زمان ایجاد پارکهای تخصصی و تقاضامحور بر اساس مزیتهای فناوری کشور است.
احتمال تداوم روند لغو مجوز در سال آینده
در ادامه، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم در پاسخ به اینکه آیا روند لغو مجوز پارکها در سال آینده ادامه خواهد داشت یا خیر، توضیح داد:
«اگر این ۶ پارک تا پایان سال از نظر کیفیت خدمات ارتقا پیدا کنند و بتوانند اقتصاد فناورمحور ایجاد کنند، میتوانند ادامه فعالیت داشته باشند. اما نهادی که نتواند در سطح استاندارد کار کند، قطعاً سال آینده نیز وارد چرخه لغو مجوز خواهد شد.»
ایجاد پارکهای تخصصی بدون نهادسازی جدید
شهیکی دربارهی برنامه وزارت علوم برای ایجاد ۶ پارک جدید با اهداف اختصاصی اظهار کرد که سیاست معاونت فناوری «پرهیز از نهادسازی جدید» است. او بیان کرد: «هدف این است که نهادهای موجود کارآمدتر شوند. برای مثال، پژوهشگاه پلیمر امکانات گستردهای دارد و اکنون قرار است با همان زیرساختها پارک فناوریهای پلیمر را شکل دهد.»
وی ادامه داد که پژوهشگاه زیستفناوری نیز که اکنون تا سطح TRL4 فعالیت میکند، ظرفیت ارتقا تا TRL9 را دارد و پارک زیستفناوری بر مبنای همین توانمندی شکل گرفته است. به گفته او، در این مدل «فضای جدید، نیروی انسانی جدید یا ساختار تازه» ایجاد نمیشود؛ بلکه مأموریت نهادهای موجود توسعه مییابد و پارکها «مکمل فرایندهای گذشته» آنها هستند.
بازطراحی طرح دستیار فناوری
معاون وزیر علوم دربارهی طرح دستیار فناوری توضیح داد که این پروژه دو سال قبل آغاز شده و «مدل خوبی برای آن طراحی شده بود»، اما در اجرا ضعفهایی وجود داشت. او بیان کرد: «در دوره جدید، طرح هدفمند و استانداردسازی شد. مشخص شد که چه واحدهای فناور و شرکتهای دانشبنیان میتوانند پذیرای دستیاران فناور باشند. دور اول مدل جدید سه ماه پیش برگزار شد و فراخوان دوره جدید نیز ماه آینده منتشر میشود.»
شهیکی اظهار کرد که اولویت دوره جدید در حوزههای میکروالکترونیک، گلخانههای هوشمند، کوانتوم، نانو و زیستفناوری است و این طرح یکی از برنامههای مهم و ادامهدار معاونت فناوری است.
حل معضل کمبود ایده در پارکها
او در پاسخ به پرسشی دربارهی کمبود ایدههای نو در پارکهای علم و فناوری توضیح داد که کاهش تعداد دانشجویان بهطور طبیعی ورودی پارکها را کمتر کرده است. برای حل این مسئله، معاونت چند برنامه طراحی کرده است:
-
طرح نوآفرین صنعتساز
شهیکی بیان کرد این طرح برای افرادی است که «ایده مشخص ندارند اما انگیزه، پتانسیل و ریسکپذیری ورود به کارآفرینی» را دارند و با توانمندسازی مهارتی به مسیر خلق ایده هدایت میشوند. -
پروژه «کاراپ»
وی ادامه داد که این پروژه در سه دانشگاه و پنج حوزه تحصیلی آغاز شده و در آن، دو ترم نخست مقطع کارشناسی ارشد به آموزش پایه و مهارتی اختصاص دارد و دو ترم بعدی شامل فرایند ایدهسازی، تیمسازی و تجاریسازی است. در این مدل، دانشجویان از ترم سوم وارد ایجاد استارتاپ میشوند. -
پروژه «کوآپ صنعتی»
شهیکی اظهار کرد که این طرح بر تجربه عملی دانشجویان در صنعت تمرکز دارد و ایدهها از دل صنعت استخراج میشود. دانشجویان با تجربه ششماهه در محیط واقعی، میتوانند بر مبنای نیازهای صنعتی مسیر ورود به پارکها را طی کنند.
او اضافه کرد که «مدل مراکز رشد نوین» نیز طی شش ماه گذشته طراحی شده و دقیقاً برای رفع همین خلأ ایجاد شده است.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت پارکهای علم و فناوری، هشدار داد که پارکهای ناکارآمد در صورت نرسیدن به استانداردها با لغو مجوز روبهرو خواهند شد. او از تمرکز وزارت علوم بر پارکهای تخصصی، توسعه مأموریت نهادهای موجود، بازطراحی طرح دستیار فناوری و اجرای پروژههای جدید برای تقویت مسیر خلق ایده خبر داد؛ برنامههایی که هدف آنها افزایش کارآمدی زیستبوم فناوری کشور و تقویت جریان ورود نیروهای توانمند به پارکهای علم و فناوری است.
