محمد کشتیآرای در گفتوگو با ایسنا توضیح داد که طبق «دستورالعمل اجرایی خرید و فروش برخط طلا و نقره» که ۱۴ آبانماه از سوی دولت ابلاغ شد، تمام سکوهای آنلاین ملزماند معادل حجم فروش لحظهای خود، موجودی فیزیکی طلا را در سپرده بانکی ذخیره کنند و این موجودی باید بهصورت آنی اعلام و بهروزرسانی شود. او بیان کرد که این قانون برای پایان دادن به فروشهای بیضابطه و جلوگیری از زیان سرمایهگذاران تدوین شده است.
ابلاغ آییننامه جدید برای نظمبخشی به معاملات آنلاین طلا
به گزارش ایسنا، هیئت وزیران به ریاست معاون اول رئیسجمهور در تاریخ ۲۷ مهرماه، «دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره بهصورت برخط» را تصویب و ۱۴ آبان آن را به دستگاههای مسئول از جمله وزارت صمت، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد، دادستانی کل و ستاد مبارزه با قاچاق ابلاغ کرد. طبق این مصوبه، نهادهای ذیربط موظفاند بستر اجرای این قانون را هرچه سریعتر فراهم کنند.
کشتیآرای اظهار کرد که این تصمیم در پی رخدادهای چند سال اخیر و زیان گسترده برخی کاربران پلتفرمها اتخاذ شده و به همین دلیل «لزوم ساماندهی معاملات آنلاین» در دستور کار نهادهای نظارتی قرار گرفت.
نقطه قوت اصلی آییننامه: الزام موجودی واقعی
او بیان کرد که «اتحادیه کسبوکارهای مجازی» مرجع صدور مجوز برای فروش آنلاین طلاست و متقاضیان باید از طریق درگاه ملی مجوزها اقدام کنند.
وی توضیح داد: «براساس آییننامه، هر پلتفرم فقط در صورتی اجازه فروش دارد که معادل طلای قابل فروش در لحظه، موجودی فیزیکی در سپرده خود نزد بانک کارگشایی یا بانک مرکزی داشته باشد. اگر بیش از موجودی بفروشد، باید فوراً آن را شارژ کند. این موضوع، مهمترین نقطه قوت قانون است و فعالان بازار مدتهاست خواهان آن بودهاند.»
او خاطرنشان کرد که حدود دو تا سه ماه است امکان دریافت مجوزها فراهم شده و اتحادیه کسبوکارهای مجازی مسئولیت صدور آن را برعهده دارد.
محدودیت عیار طلا در پلتفرمها؛ فقط ۱۸ تا ۲۴ عیار
کشتیآرای اظهار کرد که قانون ملی استاندارد، حداقل عیار مجاز طلا را ۱۸ عیار (۷۵۰) و حداکثر ۲۴ عیار (۹۹۵) تعیین کرده است. به همین دلیل، هیئت دولت نیز تنها معامله طلا با عیار ۷۵۰ و نقره با عیار ۹۹۵ را در پلتفرمها مجاز دانسته است.
او گفت: «این محدودیت فقط مربوط به پلتفرمهای آنلاین است و بازار فیزیکی را شامل نمیشود. هدف، استانداردسازی معاملات و جلوگیری از رواج عیارهای غیرمتعارف مثل ۷۳۵ یا ۷۸۸ در طلای آبشده است.»
ابهام درباره ساعات مجاز معاملات آنلاین
عضو هیئترئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر در ادامه توضیح داد که موضوع ساعت فعالیت پلتفرمها نیز در مصوبه ذکر شده، اما تعیین دقیق آن به تصمیم بانک مرکزی موکول شده است.
او بیان کرد: «برخی پلتفرمها مشتریان خارجی دارند و قیمتگذاریشان بر پایه نرخ جهانی اونس انجام میشود. با توجه به اختلاف ساعت کشورها، تعیین زمان ثابت برای معاملات نیازمند بررسی کارشناسی بیشتر است و همچنان در دست بررسی است.»
جلوگیری از انتقال دارایی بین کاربران؛ اقدامی برای مقابله با پولشویی
کشتیآرای اظهار کرد که بر اساس قانون جدید، انتقال دارایی از حساب یک کاربر به کاربر دیگر ممنوع است و تمام خرید و فروشها باید از طریق حساب شخصی انجام شود.
او توضیح داد: «این الزام برای جلوگیری از پولشویی و همچنین اجرای قانون مالیات بر عایدی سرمایه است. زیرا اختلاف قیمت خرید و فروش طلا برای کاربرانی که در حجم بالا معامله میکنند، مشمول مالیات خواهد شد و ثبت همه تراکنشها ضروری است.»
آیا بازار فیزیکی طلا رونق میگیرد؟
در پاسخ به اینکه این مقررات جدید چه اثری بر بازار فیزیکی خواهند داشت، کشتیآرای بیان کرد:
«اجرای کامل مقررات و نظارت مؤثر زمانبر است. اما با الکترونیکیشدن کامل معاملات از دیماه، کنترلپذیری بازار بیشتر خواهد شد. تجربه گذشته مثلاً ماجرای معاملات طلا در بورس نشان داده که مشتریان پلتفرمهای آنلاین با مشتریان بازار فیزیکی متفاوتاند و این دو بازار جایگزین یا مزاحم یکدیگر نمیشوند.»
با اجرای دستورالعمل جدید دولت، پلتفرمهای فروش طلا تنها در صورتی حق معامله دارند که موجودی واقعی و قابل راستیآزمایی داشته باشند؛ اقدامی که بهگفته کشتیآرای، پایاندهنده فروشهای بیپشتوانه سالهای اخیر است. محدودیت عیار طلا، ممنوعیت انتقال دارایی بین کاربران، تعیین ساعات فعالیت تحت نظر بانک مرکزی و الزام به ثبت همه تراکنشها از جمله محورهای اصلی این قانون است. قرار است با الکترونیکیشدن کامل معاملات از دیماه، شفافیت بازار طلا افزایش یافته و بستر برای ساماندهی پایدار معاملات آنلاین فراهم شود.
