سه سال پیش، زمانی که ChatGPT بهطور ناگهانی دنیای فناوری را زیرورو کرد، گوگل «وضعیت قرمز» اعلام کرد و ساندار پیچای هشدار داد که ظهور چتبات OpenAI میتواند آینده جستجوی گوگل را تهدید کند. اکنون همان سناریو با نقشهایی معکوس تکرار شده است: این بار سم آلتمن است که زنگ خطر را به صدا درآورده؛ بهدلیل رشد خیرهکنندهی Gemini 3 و رقابت فشرده با مدلهای مرزی گوگل، Anthropic و Meta.
OpenAI وارد حالت اضطراری شد
طبق گزارش The Information، آلتمن در یادداشتی داخلی که روز گذشته ارسال شده، اعلام کرده شرکت در وضعیت «کد قرمز» قرار گرفته است. او به کارکنان گفته OpenAI باید «منابع بیشتری را فوراً به بهبود ChatGPT اختصاص دهد» و به همین دلیل برخی پروژهها—including برنامههای تبلیغاتی—تا اطلاع ثانوی تعویق میخورند.
آلتمن در این یادداشت نوشته است:
«ما در زمان حساسی برای ChatGPT هستیم.»
گوگل بار دیگر بازی را عوض کرد
دو هفته پیش، گوگل Gemini 3 را با یک عرضه گسترده منتشر کرد—عرضهای که گفته میشود سریعترین استقرار یک مدل جدید در جستجوی گوگل بوده و همزمان در بخشهای مختلف اکوسیستم میلیاردنفری گوگل فعال شده است.
این انتشار قدرتمند، فاصلهای بسیار با وضعیت گوگل در سال ۲۰۲۲ دارد؛ زمانی که انتشار سریع ChatGPT غافلگیرش کرده بود و پیچای بعدها در Dreamforce اعتراف کرد:
«در دنیایی متفاوت، احتمالاً چتبات خود را چند ماه دیرتر عرضه میکردیم. محصول هنوز آماده نبود.»
پس از معرفی آزمایشی نخستین نسخه Gemini در دسامبر ۲۰۲۳ نیز مشکلات زیادی وجود داشت—از خروجیهای «وُک» و تصاویر تاریخی نادرست گرفته تا فاجعهی معروفی که AI Overview به کاربران توصیه کرد «چسب و سنگ بخورند». اما Gemini 3 در سال جاری ورق را برگرداند: عملکرد قدرتمند در استدلال چندوجهی، ریاضیات، کدنویسی و افزایش کاربران ماهانه به ۶۵۰ میلیون نفر در اکتبر، نشان داد گوگل دوباره در حال اوجگیری است.
نگرانیهای اقتصادی و مهاجرت استعدادها
در همین حال، آلتمن هفته گذشته در یادداشتی جداگانه به کارکنان درباره «مشکلات اقتصادی موقت» هشدار داده و گفته افزایش سرعت گوگل، «جنبههای خشن» رقابت را آشکار میکند.
OpenAI با وجود آنکه گزارش میدهد ۸۰۰ میلیون کاربر هفتگی فعال دارد درگیر حفظ سرعت نوآوری است. بخشی از چالش نیز به مهاجرت دهها پژوهشگر و مهندس ارشد به شرکتهای رقیب بازمیگردد:
-
گروهی به Thinking Machines به رهبری میرا موراتی، مدیر ارشد فناوری سابق OpenAI
-
گروهی به آزمایشگاه Superintelligence در Meta تحت مدیریت الکساندر وانگ، مدیرعامل سابق Scale AI
این اتفاقها همزمان با تلاش OpenAI برای جمعآوری سرمایهای حدود ۱۰۰ میلیارد دلار و افزایش درآمد اشتراکها است؛ شرکتی که امسال پیشبینی میکند ۱۰ میلیارد دلار تنها از ChatGPT درآمد داشته باشد.
مدل جدیدی در راه است؛ اما کافی نیست
طبق یادداشت آلتمن، OpenAI هفته آینده یک مدل استدلال جدید منتشر خواهد کرد که در ارزیابیهای داخلی قادر بوده Gemini 3 را شکست دهد. با این حال، آلتمن تصریح کرده که ChatGPT هنوز نیازمند «پیشرفتهای بنیادی» در تجربه کاربری است و این مهمترین علت اعلام وضعیت قرمز است.
تاریخ تکرار میشود، اما با نقشهایی معکوس
در سال ۲۰۲۲، «کد قرمز» گوگل باعث شد بسیاری از تیمها تعطیلات خود را صرف پاسخگویی به ChatGPT کنند. اکنون، طبق اشاره آلتمن، این احتمال وجود دارد که کارکنان OpenAI باشند که برای پاسخ به پیشروی گوگل برنامههای زمستانیشان را لغو کنند.
