پس از چالشهایی که در ماههای اخیر برای پلتفرمهایی مانند فلایتیو و اکسکوینو رخ داد، حالا پیامهای متعدد کاربران نشان میدهد که پلتفرم رزرو اقامت «شب» نیز با اختلال جدی در پرداختها، تأخیرهای طولانی و ناتوانی در انجام تعهدات مالی روبهرو شده است. دهها میزبان و مسافر از معوقات چندماهه، تاریخهای تسویه نامشخص و نبود پاسخگویی شفاف گلایه دارند. بررسیهای اکوموتیو حاکی از افزایش قابلتوجه شکایتهاست، اما همچنان هیچ نهاد نظارتی موضع روشنی اعلام نکرده است.
از تأخیرهای چندروزه تا معوقات پنجماهه؛ روایت میزبانان
گفتههای میزبانان نشان میدهد روند تأخیر در پرداختها از حدود یک سال پیش آغاز شده و بهتدریج شدت گرفته است. یکی از میزبانان در گفتوگو با اکوموتیو توضیح میدهد که «پرداختیهایی که باید ۲۴ ساعت بعد از ورود مهمان انجام میشد، ابتدا چند هفته به تعویق افتاد، سپس به دو ماه رسید و همان دو ماه نیز تا امروز پرداخت نشده و حالا تبدیل به پنج ماه تأخیر شده است.» او میگوید شخصاً حدود ۳۰۰ میلیون تومان طلبکار است و دهها میزبان دیگر نیز رقمهای مشابهی را گزارش کردهاند.
این میزبان تأکید میکند که باوجود ثبت شکایتهای متعدد، نتیجهای حاصل نشده و روند رسیدگی به پروندهها «کند، فرسایشی و غیرشفاف» بوده است.
مسافران هم بلاتکلیفند؛ کنسلی انجام میشود اما وجه بازنمیگردد
مشکل فقط مربوط به میزبانها نیست؛ مسافران نیز از عدم عودت وجه گلایههای زیادی مطرح کردهاند. بسیاری از آنها نوشتهاند که پس از کنسلشدن رزرو حتی زمانی که کنسلی از طرف پلتفرم انجام شده پرداختیشان طی چند روز یا حتی چند هفته بازگشت داده نشده است.
یکی از مسافران در شبکه اجتماعی X مینویسد: «رزرو را انجام دادم و فردای آن خود سایت کنسل کرد. شش روز گذشت و پول برنگشت. تاریخ واریزی را سه بار عوض کردند و آخرین بار در پنل نوشته شده که تسویه به ۱۴۰۵ منتقل شده است.»
این در حالی است که طبق ماده ۳۷ قانون تجارت الکترونیک، هر پلتفرمی موظف است وجه کنسلی را حداکثر ظرف ۷ روز تقویمی بازگرداند؛ اما کاربران میگویند «شب» بدون توضیح مشخص، زمانهای دلخواهی در سایت ثبت میکند که با قانون همخوانی ندارد.
پشتیبانی غیرشفاف و تغییر مداوم تاریخها؛ کاربران از نبود پاسخ روشن میگویند
پیامهای کاربران نشان میدهد که پشتیبانی این پلتفرم نیز نتوانسته به کاهش نگرانیها کمک کند. بسیاری گفتهاند که پاسخها تکراری و کلی بوده، وضعیت پروندهها توضیح داده نشده و تاریخهای ثبتشده برای تسویه نیز بارها و بدون اطلاع قبلی تغییر کرده است.
برخی کاربران میگویند هنگام تماس با پشتیبانی با جملاتی نظیر «اگر میخواهید شکایت کنید، شکایت کنید» مواجه شدهاند و در شبکههای اجتماعی نیز کامنتهای انتقادی بهسرعت حذف میشود. کاربران این رفتار را نشانهای از کاهش شفافیت میدانند؛ روندی که موجب میشود احساس بیاعتمادی در میان میزبانان و مسافران تشدید شود.
نشانههای یک بحران نقدینگی؛ وقتی ورودی جدید تبدیل به منبع پرداخت بدهی قدیمی میشود
روایتهای متعددی که اکوموتیو بررسی کرده، همگی به یک الگوی مشترک اشاره دارند: وجه مهمان فوراً توسط سایت دریافت میشود، اما پرداخت به میزبان بارها تمدید یا به ماههای آینده منتقل میشود. برخی میزبانان گفتهاند که ابتدا وعده تسویه در ۳۰ تا ۴۰ روز آینده داده شده، سپس این مدت به ۶۰، ۹۰ یا حتی بیش از ۱۲۰ روز افزایش یافته است.
این الگو معمولاً زمانی دیده میشود که یک پلتفرم با نقدینگی ناکافی یا فشار بدهیهای معوق مواجه شده و برای پرداخت بدهیهای قدیمی به جریان ورودی جدید متکی میشود؛ ساختاری که پیشتر در بحرانهای مربوط به برخی پلتفرمهای مالی و گردشگری نیز مشاهده شده بود.
ابهام در موضع نهادهای نظارتی
با وجود افزایش حجم شکایتها و گزارشهای متعدد کاربران، تاکنون:
-
اتحادیههای مرتبط،
-
وزارت میراث فرهنگی،
-
سازمان صنعت، معدن و تجارت،
-
نهادهای ناظر بر تجارت الکترونیک،
-
و حتی سامانههای رسیدگی به شکایات
هیچ بیانیه رسمی درباره وضعیت «شب» منتشر نکردهاند. بسیاری از میزبانان میگویند که شکایت ثبت کردهاند، اما روند رسیدگی به کندی پیش میرود و هنوز اقدام قاطعی در برابر این پلتفرم انجام نشده است. همین خلأ نظارتی باعث افزایش نگرانی در میان فعالان صنعت گردشگری آنلاین شده است.
در نهایت پلتفرم «شب» که سالها یکی از بازیگران شناختهشده بازار رزرو اقامت در ایران بوده، اکنون با اختلالی عمیق در انجام تعهدات مالی روبهروست؛ اختلالی که هم میزبانان و هم مسافران را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده و میتواند بهصورت مستقیم بر اعتماد عمومی به پلتفرمهای گردشگری آنلاین تأثیر بگذارد. نبود شفافیت، ناتوانی در پرداخت، پاسخهای مبهم و سکوت نهادهای ناظر باعث شده این موضوع از یک «مشکل داخلی» به یک هشدار جدی برای کل اکوسیستم گردشگری آنلاین تبدیل شود.
علیرغم پیگیریهای مکرر، تاکنون هیچ پاسخ روشنی از سوی «شب» به اکوموتیو ارائه نشده است؛ بنابراین این پرونده همچنان باز میماند و بهمحض اعلام توضیح رسمی یا برنامه مشخص برای حل بحران، گزارش بهروزرسانی خواهد شد.
