در رویداد «نکستشیفت»، دو نفر از مدیران فنی دیجیکالا، توحید ارسطو و کسرا فخاری، روایتی تازه و جزئینگر از پشتصحنه تولد دستیار هوش مصنوعی «دیا» ارائه کردند؛ دستیاری که قرار است تجربه خرید آنلاین را از «جستجوی کلمات» به «گفتوگوی هوشمند» تبدیل کند.
کاربران تغییر کردهاند؛ جستجو کافی نیست
به گفته ارسطو، تحقیقات انجامشده از سال ۱۴۰۰ نشان داد که رفتار کاربران بهشکل بنیادین دگرگون شده است: «کاربران دیگر نمیخواهند مدل دقیق یک محصول را حفظ کنند. آنها میخواهند نیازشان را تعریف کنند، راهنمایی بگیرند و مثل دنیای واقعی با فروشگاه حرف بزنند.»
همین بینش، تیم فنی را به سمت مفاهیمی مانند فهم معنایی و مدلهای مبتنی بر ترنسفورمر برد و نتیجه آن، شکلگیری دستیار خرید «دیا» بود.
از یک بات اینستاگرامی تا دستیار تمامعیار
دیجیکالا برای اطمینان از مسیر، کار را با یک MVP کوچک شروع کرد: یک بات محدود روی اینستاگرام با نام «دیا اکسپلور». استقبال کاربران نشان داد نیاز به گفتوگو واقعی است و همین موفقیت اولیه چراغ سبز ساخت نسخه نهایی شد.
حالا دیا فقط راهنمای خرید نیست؛ یک بات پشتیبان هم در کنار آن فعال است تا کاربر در تمام مراحل خرید تنها نماند.
راهی متفاوت برای ساخت یک هوش مصنوعی مقیاسپذیر
چالش بعدی، انتخاب مدل هوش مصنوعی بود. ارسطو توضیح داد که مدلهای غولپیکر LLM یا بسیار کند و پرهزینهاند یا برای مقیاس دیجیکالا مناسب نیستند. بهجای آن، دیجیکالا معماری چندعاملی را انتخاب کرد؛ مجموعهای از ایجنتهای کوچک و تخصصی که با همکاری هم، سرعت و دقت بالا را تضمین میکنند.
کسرا فخاری، مسئول فنی دیا، بخش عملیاتی ماجرا را چنین توضیح داد: «بات باید از مگاکمپینهای دیجیکالا جان سالم بهدر ببرد. در چنین روزهایی جمعیت آنلاین تا ۱۰ برابر بالا میرود و قیمت و موجودی هزاران کالا لحظهبهلحظه تغییر میکند. بزرگترین نگرانی ما این بود که هوش مصنوعی اشتباه پیشنهاد بدهد.»
به گفته او، اتصال مستقیم Chat UI به سرویسهای داخلی و بهینهسازیهای عمیق، این ریسک را به حداقل رسانده است.
چشمانداز: از دستیار تا همراه خرید
مدیران فنی دیجیکالا میگویند دیا هنوز در ابتدای مسیر است و هر هفته قابلیتهای تازهای اضافه میشود؛ اما هدف نهایی بسیار بلندپروازانه است:
«دیا باید بتواند نیاز کاربر را حتی پیش از بیان آن تشخیص دهد و تجربه خرید را از یک کار مجزا، به یک رابطه هوشمند و پیوسته تبدیل کند.»
بهنظر میرسد دیجیکالا با «دیا» در حال تعریف یک استاندارد تازه برای تجارت الکترونیک ایران است؛ استانداردی که در آن گفتگو، شخصیسازی و هوش مصنوعی جایگزین جستجوی دستی و کلمات کلیدی میشود.
