راهین ساینس، یکی از استارتاپهای شتابدهنده ژرفا مستقر در شهر سنندج، با تمرکز بر ارائه خدمات و آموزش پژوهشی، تلاش میکند مسیر انجام پژوهش را از بازار غیرحرفهای و غیراخلاقی پایاننامهفروشی جدا کند. رامیار رحیمی، مدیرعامل این استارتاپ، در گفتوگو با اکوموتیو از ایده شکلگیری راهین ساینس، مدل فعالیت، چالشهای اسکیلپذیری و مسیر پیشروی این پلتفرم میگوید.
راهین ساینس چیست و چه مسئلهای را حل میکند؟
به گفته رحیمی، راهین ساینس یک پلتفرم جامع خدمات و آموزش پژوهش است که همزمان دو کار اصلی انجام میدهد:
ارائه خدمات پژوهشی و ارائه آموزش از طریق دورهها، وبینارها و کارگاههای آموزشی.
او توضیح میدهد که دانشجویان، اساتید و حتی بخشی از کارکنان علوم پزشکی، برای انجام پژوهش با زنجیرهای طولانی از مراحل مواجهاند؛ از انتخاب عنوان و پروپوزالنویسی گرفته تا سرچ سیستماتیک، استخراج داده، اسکرینینگ، مقالهنویسی، انتخاب ژورنال، سابمیت و ریوایز مقاله. در کنار اینها، مسیر ثبت اختراع داخلی و خارجی، آمادهسازی نقشهها، ادعانامه و توصیف اختراع نیز وجود دارد که هم تخصصی و هم زمانبر است.
رحیمی تأکید میکند که همین پیچیدگیها باعث شده بسیاری از افراد به تیمهای غیرحرفهای و غیراخلاقی روی بیاورند؛ تیمهایی که در قالب فروش پروپوزال، پایاننامه و حتی دادهسازی فعالیت میکنند. به گفته او، راهین ساینس دقیقاً برای فاصله گرفتن از همین فضا شکل گرفته است.
آموزش یا همکاری؛ دو مسیر پیشنهادی راهین ساینس
مدیرعامل راهین ساینس میگوید این پلتفرم دو مسیر را پیش روی کاربران قرار میدهد:
مسیر اول، آموزش است؛ بهصورت خصوصی، گروهی یا از طریق دورههای ضبطشده، از انتخاب عنوان تا سابمیت و چاپ مقاله.
مسیر دوم، همکاری است؛ نه بهمعنای فروش آماده پروپوزال یا مقاله، بلکه انجام کار بهصورت مشارکتی. بهعبارت دیگر، کاربر با تیم راهین ساینس همکاری میکند؛ از انتخاب عنوان تا تدوین پروپوزال و تحلیل دادهها، بدون خروج از چارچوب اخلاقی و قانونی.
ایدهای که از تجربه شخصی شکل گرفت
رحیمی ریشه شکلگیری راهین ساینس را به دوران دانشجویی خودش نسبت میدهد؛ زمانی که دبیرکل کمیته تحقیقات بوده و تجربه مستقیم پژوهش داشته است. او از مواجهه با یک رزیدنت پزشکی میگوید که بهدلیل محدودیت شدید زمانی، کار پژوهشیاش توسط تیمهای غیرحرفهای دچار مشکل شده بود و از رحیمی درخواست کمک میکند؛ هم برای اصلاح دادهها و هم برای یادگیری.
به گفته او، همانجا ایده شکل گرفت: تیمی که هم آموزش بدهد و هم بخشی از کارهای تخصصی را، در چارچوب اخلاقی، بهصورت برونسپاری انجام دهد. راهین ساینس از سال ۱۳۹۹ فعالیتش را آغاز کرد؛ ابتدا در شبکههای اجتماعی مانند تلگرام و اینستاگرام و سپس با حرکت بهسمت یک پلتفرم جامع پژوهشی.
از شبکههای اجتماعی تا پلتفرم جامع پژوهش
رحیمی میگوید نمونههای خارجی محدودی از چنین پلتفرمی دیده، اما در ایران مشابه جدی وجود نداشته است. به گفته او، نسخه کامل پلتفرم راهین ساینس تا حدود یک هفته آینده بهطور کامل بهرهبرداری میشود؛ جایی که کاربران میتوانند حساب کاربری داشته باشند، دورهها را تهیه کنند، درخواست مشاوره بفرستند و حتی با اساتید برجسته ارتباط بگیرند تا نقشه راه پژوهشی خود را دریافت کنند.
مزیت رقابتی؛ تخصص، پلتفرم و اخلاق
به گفته مدیرعامل راهین ساینس، تفاوت اصلی این استارتاپ با نمونههای موجود در بازار، پایبندی به اخلاق و قانون است. او میگوید در این مدل، نه دادهسازی انجام میشود و نه پژوهش بهطور کامل از کاربر گرفته میشود. کارهایی مانند تحلیل آماری یا ویرایش علمی، در قالب برونسپاری تخصصی و شفاف انجام میشود.
مزیت رقابتی دیگر، داشتن پلتفرم است؛ در حالی که بسیاری از فعالان این حوزه بهصورت حضوری یا در گروههای کوچک دانشگاهی فعالیت میکنند، راهین ساینس تلاش کرده این خدمات را در مقیاس کشوری ارائه دهد.
بزرگترین چالش؛ وابستگی به نیروی انسانی متخصص
رحیمی بزرگترین مانع در مسیر تجاریسازی و اسکیل را وابستگی شدید به افراد میداند. او توضیح میدهد که تیم فعلی شامل ۲۰ تا ۳۰ نفر از دانشآموختگان PhD و اساتید دانشگاهی است و با افزایش سفارشها، نیاز به جذب افراد متخصص بیشتری وجود دارد؛ موضوعی که بهدلیل محدودیت نیروی انسانی نخبه و عدم تمایل برخی متخصصان برجسته به ارائه مشاوره با قیمتهای پایین، به یک سد جدی تبدیل شده است.
او میگوید راهین ساینس در یک دوراهی قرار داشته: تبدیل شدن به یک پلتفرم آزاد شبیه دیوار، یا حفظ کنترل کیفیت. انتخاب نهایی، حفظ کنترل بوده؛ حتی اگر به قیمت سختتر شدن مسیر اسکیل تمام شود.
مشتریان و مدل درآمدی
به گفته رحیمی، مشتریان اصلی راهین ساینس دانشجویان، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران هستند. مدل درآمدی نیز مبتنی بر همکاری است؛ سفارش از سمت مشتری دریافت میشود، کار بهصورت مشترک با پژوهشگران و اساتید همکار انجام میشود و سهم هر طرف پرداخت و خروجی نهایی تحویل داده میشود.
راهین ساینس تلاش میکند پژوهش را از بازار غیررسمی و غیراخلاقی جدا کرده و با ترکیب آموزش، همکاری و پلتفرممحوری، مسیر حرفهایتری پیش پای پژوهشگران بگذارد؛ مسیری که البته اسکیلپذیری آن، بیش از هر چیز، به دسترسی به نیروی انسانی متخصص گره خورده است.
