کیش، جزیرهای که روزگاری بهشت گردشگری ایران بود، حالا نفسهایش به شماره افتاده است. جنگ، اعتراضات، گرانی و افت سفر، اقتصادی را که بر شانههای گردشگری ایستاده بود، وارد رکودی فرساینده کرده؛ رکودی که رد آن را میتوان در ویترینهای خاموش، خیابانهای خلوت و کسبوکارهایی دید که با آخرین توان به ادامه حیات دل بستهاند.
«جنگ ۱۲ روزه بود، اما جزیره دو ماه خوابید»
در بازار عربها، یکی از قدیمیترین بازارهای کیش، فروشنده لباس زنانهای که سالهاست در این جزیره فعالیت میکند، رکود اخیر را اینطور توصیف میکند: «جنگ دوازده روز طول کشید، ولی برای ما جزیره نزدیک دو ماه تعطیل بود.»
او میگوید تنها مقطعی که بازار کمی جان گرفت، همزمان با برگزاری ماراتن کیش بود: «چند روزی رفتوآمد بیشتر شد، فروش داشتیم، انگار ضربان برگشت؛ اما با اوج گرفتن دوباره اعتراضات، همان امید کوتاه هم از بین رفت.»
بهگفته او، امروز مغازهها پر از جنس هستند، اما قدرت خرید بهشدت کاهش یافته و بسیاری از مشتریان تنها نگاه میکنند و میروند. بر اساس برآوردهای میدانی فروشندگان و فعالان گردشگری، ورود مسافر به جزیره بهطور محسوسی افت کرده و هتلها و مراکز اقامتی با ظرفیتهای خالی قابل توجهی مواجهاند.
خیابانهایی که مسافر ندارند
رکود بازار در خیابانها ملموستر میشود. یکی از رانندگان تاکسی جزیره میگوید: «از صبح تا شب توی جزیره چرخ زدم، ساعت ۱۲ شب تازه داشتم میرفتم سومین سرویس روزم رو انجام بدم.»
او توضیح میدهد مسیرهایی که پیشتر تا نیمهشب شلوغ بود، حالا خالی مانده و حتی مسافران موجود هم بهدنبال کاهش هزینهاند.
به گفته رانندگان، برآورد صنفی آنها نشان میدهد درآمد روزانه بهشدت کاهش یافته و بسیاری از تاکسیها عملاً بیشتر وقت خود را بدون مسافر میگذرانند؛ وضعیتی که ادامه آن، معیشت رانندگان را با چالش جدی روبهرو کرده است.
پاساژهایی شبیه شهر اشباح
تصویر پاساژها شاید گویاترین روایت از وضعیت فعلی کیش باشد. راهروهای طولانی، کرکرههای پایینکشیده و مغازههایی که با حداقل نیرو فعالیت میکنند. فروشندهها میگویند جنس کم نیست، اما قیمتها سرسامآور شده و خرید دیگر اولویت بسیاری از مسافران نیست.
بر اساس برآوردهای میدانی فعالان صنفی، بسیاری از برندهایی که پیشتر چند شعبه در جزیره داشتند، ناچار به کاهش تعداد شعب یا تعطیلی کامل شدهاند. در برخی مراکز خرید، بخش قابل توجهی از واحدها عملاً غیرفعالاند؛ وضعیتی که باعث شده بعضی پاساژها بیش از آنکه مرکز خرید باشند، به «شهر اشباح» شباهت پیدا کنند.
اقتصادی که با حداقل ضربان ادامه میدهد
کیش هنوز روشن است؛ چراغ مغازهها خاموش نشده، اما اقتصاد جزیره روی دور کند میچرخد. فروشندهها، رانندهها و کسبه یک نگرانی مشترک دارند: اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، دوام آوردن برای بسیاری از کسبوکارها ممکن نخواهد بود.
آنچه امروز در کیش دیده میشود، نه تعطیلی کامل، بلکه نوعی «فعالیت حداقلی» است؛ وضعیتی که بهگفته فعالان محلی، اگر با بازگشت ثبات، افزایش سفر و بهبود قدرت خرید همراه نشود، میتواند رکودی عمیقتر و طولانیتر را برای جزیره رقم بزند.
