در نخستین پیشنشست «فروم حکمرانی و قانونگذاری» در نمایشگاه اینوتکس ۲۰۲۶، بهروز طهماسب کاظمی، معاون هماهنگی و خدمات پژوهشی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، نسبت به وضعیت تعامل میان اکوسیستم نوآوری و بدنه قانونگذاری هشدار داد و از «نقطه صفر تعامل» سخن گفت.
کاظمی با اشاره به تجربه نشستهای پیشین میان فعالان فناوری و سیاستگذاران توضیح داد که تلاشهایی برای جهتدهی این ارتباط انجام شده بود، اما تداوم نیافت. به گفته او، اکنون هدف از راهاندازی «فروم حکمرانی» این است که تأثیرات متقابل فناوریهای نوظهور و ساختار حکمرانی با رویکردی عمیقتر و عملیاتیتر بررسی شود.
نارضایتی دوطرفه و شکاف نسلی
به اعتقاد معاون مرکز پژوهشهای مجلس، امروز هم فعالان بخش خصوصی و هم بدنه حاکمیت از خروجیها رضایت ندارند. از یک سو شرکتهای فناور معتقدند نیازها و واقعیتهایشان درک نمیشود و از سوی دیگر، بخشی از مدیران شناخت دقیقی از فناوریهای توسعهیافته ندارند. او این وضعیت را نتیجه شکافی میداند که طی سالها میان نوآوران و تصمیمگیران شکل گرفته است.
کاظمی همچنین به رویکرد تاریخی کشور در قبال فناوری اشاره کرد و گفت فرهنگ خرید فناوری آماده، جای پرورش نوآوری بومی را گرفته است؛ در حالی که برای تبدیل «نهالهای کوچک» فناوری به بازیگران اثرگذار، حمایت هدفمند و مبتنی بر شناخت زیستبوم ضروری است، نه حمایتهای دستوری.
تمرکز بر آمار یا حل مسئله؟
او با انتقاد از شیوه ارزیابی رویدادهای فناوری گفت تمرکز بر شاخصهایی مانند تعداد قرارداد یا میزان فروش، تصویر دقیقی از موفقیت ارائه نمیدهد. به گفته کاظمی، وقتی دستاوردها در مقیاس کلان بررسی میشوند، مشخص میشود اهداف اصلی محقق نشدهاند؛ موضوعی که زمینهساز شکلگیری ایده «فروم حکمرانی» شده است.
هشدار درباره ریزش چندبرابری
مهمترین بخش سخنان معاون مرکز پژوهشهای مجلس، اشاره به نرخ خروج شرکتهای دانشبنیان از چرخه نوآوری بود. او بدون اعلام رقم دقیق تأکید کرد این نرخ در ایران «چند برابر میانگین جهانی» است؛ بهویژه در حوزههایی که با نوآوری بخش عمومی در ارتباطاند. به گفته او، این ریزش گسترده در قیف نوآوری به معنای ناامید شدن نسل جوان فعال در این عرصه است.
کاظمی در پایان با تأکید بر ضرورت طراحی مشترک میان فناوری و قانونگذاری گفت اگر قرار است تحولی رخ دهد، باید پیش از تدوین مقررات و برگزاری رویدادها، گفتوگویی واقعی و عملیاتی میان دو طرف شکل بگیرد؛ در غیر این صورت، چرخه تکرار مسائل قدیمی ادامه خواهد یافت.
