دادههای جاباما از بازه ۱ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، نشان میدهد جنگ اگرچه بازار سفر را با شوک جدی مواجه کرد، نتوانست تقاضا را بهطور کامل از بین ببرد. آنچه تغییر کرد، نه اصل سفر، بلکه شیوه تصمیمگیری برای آن بود؛ سفرها کوتاهبرنامهتر شدند، مقصدها تغییر کردند و کاربران بیش از گذشته به گزینههای نزدیک، امن و قابلکنترل توجه نشان دادند.
شروع جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اولین و شدیدترین واکنش را در رفتار کاربران رقم زد. در همین روز، کمترین میزان جستوجو و بیشترین حجم لغو رزرو در جاباما ثبت شد؛ نشانهای روشن از اینکه بحران، پیش از هر چیز میل به سفر را متوقف میکند. حتی رزروها هم در همان روز افت محسوسی را تجربه کردند و بخشی از کاربران، برنامههای قبلی خود برای روزهای بعد و تعطیلات نوروز را لغو کردند.
با این حال، این توقف ماندگار نبود. دادهها نشان میدهد پس از افت اولیه، جستوجوها بهتدریج به مسیر بازگشت برگشتند و در نهایت، بیشترین میزان جستوجو در ۱ فروردین ۱۴۰۵ ثبت شد. این روند نشان میدهد نوروز، حتی در شرایط بحرانی، همچنان مهمترین محرک سفر باقی مانده و توانسته بخشی از تقاضای متوقفشده را دوباره فعال کند.
در نقطه مقابل، ۱۸ فروردین ۱۴۰۵، همزمان با اعلام آتشبس، یکی دیگر از روزهای کمرزرو این بازه بود. این داده نشان میدهد حتی خبرهای مثبت نیز در شرایط ناپایدار، لزوماً به واکنش فوری کاربران منجر نمیشوند. در چنین موقعیتهایی، کاربران ابتدا صبر میکنند، شرایط را میسنجند و بعد تصمیم میگیرند.
یکی از مهمترین تغییرات رفتاری کاربران در این بازه، افزایش طول اقامت بود. در هفتههای نخست جنگ، میانگین اقامت به حدود ۲.۵ اتاقشب رسید؛ در حالی که این شاخص در نوروز ۱۴۰۴ بیشتر در محدوده ۱.۵ شب قرار داشت. این تغییر میتواند نشانهای از آن باشد که بخشی از رزروها دیگر صرفاً سفرهای کوتاه تفریحی نبودند و در برخی موارد، کارکردی محتاطانهتر پیدا کرده بودند. با کاهش تنشها، این شاخص دوباره به سطح سال قبل نزدیک شد.
دادههای جاباما همچنین از تغییر در نقشه مقصدها حکایت دارد. جستوجوی بدون مقصد نسبت به سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافته و در بیش از نیمی از جستوجوها، نام شهر مشخصی ثبت نشده است. این تغییر میتواند به این معنا باشد که بخشی از کاربران، بهجای انتخاب از پیشتعیینشده مقصد، ابتدا بهدنبال گزینهای برای رفتن بودهاند؛ جایی که هم نزدیکتر باشد، هم احساس امنیت بیشتری بدهد و هم امکان بازگشت سریعتری فراهم کند.
در میان مقاصد مشخص، شهرهای شمالی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفتند. چالوس و نوشهر که سال قبل در جمع ۱۰ مقصد اول نبودند، در نوروز ۱۴۰۵ به رتبههای بالاتری رسیدند. در مقابل، قشم از رتبه ۵ به ۳۰ سقوط کرد و اصفهان نیز به رتبه ۲۰ رسید. بهنظر میرسد در فضای پرریسک، مقصدهای نزدیکتر و قابلدسترستر نسبت به سفرهای دورتر و کمانعطافتر، شانس بیشتری برای انتخاب داشتهاند.
تغییر در نوع اقامتگاه هم دیده میشود. در میان رستههای مختلف، اقامتگاه روستایی بیشترین تغییر را ثبت کرده و جستوجوی آن نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۴ درصد رشد داشته است. در شرایطی که بسیاری از رستههای دیگر افت یا جابهجایی رتبه را تجربه کردهاند، این رشد میتواند نشانهای از تمایل کاربران به فاصله گرفتن از فضای متراکم شهری و انتخاب محیطهایی آرامتر، خلوتتر و دورتر از تنش باشد.
همزمان، الگوی زمانی رزرو نیز تغییر کرده است. رزرو برای ورود در یک یا دو روز آینده، ۱۱ درصد بیشتر از سال قبل ثبت شده، در حالی که رزروهای با فاصله سه روز و بیشتر کاهش یافته است. این رفتار بهخوبی نشان میدهد کاربران در فضای نااطمینانی، کمتر برای آینده دور برنامهریزی میکنند و ترجیح میدهند تصمیم نهایی را به لحظهای نزدیکتر به سفر موکول کنند.
در مجموع، دادههای جاباما روایت روشنی از سفر در نوروز ۱۴۰۵ ارائه میکند؛ روایتی که در آن، سفر از یک برنامه تفریحی از پیشتعیینشده به تصمیمی محتاطانه، کوتاهمدت و واکنشی تبدیل شده است. تقاضای سفر از بین نرفت، اما شکل آن تغییر کرد. کاربران همچنان سفر رفتند، اما نزدیکتر، سریعتر، محتاطتر و با حساسیت بیشتر نسبت به امنیت، امکان بازگشت و کنترلپذیری شرایط.
