با بالا گرفتن تنشهای نظامی در شامگاه گذشته (۱۷ خردادماه)، موجی از نگرانی نه فقط درباره امنیت فیزیکی، بلکه درباره امنیت دیجیتال کاربران شکل گرفته است. اگر در گذشته صدای انفجار، اولین شوک بحران بود، حالا برای بسیاری از کاربران ایرانی، ترس اصلی با یک سؤال تکراری آغاز میشود: آیا اینترنت قطع میشود؟
در ساعات اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال اعمال محدودیت یا قطع اینترنت بینالملل بار دیگر در شبکههای اجتماعی و پیامرسانها دستبهدست شده است؛ شایعاتی که بهسرعت فضای آنلاین را تحت تأثیر قرار داد و به نگرانی کسبوکارهای اینترنتی، فریلنسرها و استارتاپها دامن زد.
هیچ دستور رسمی ابلاغ نشده است
پیگیریهای اکوموتیو از یک منبع آگاه در حوزه ارتباطات نشان میدهد که تا این لحظه هیچ ابلاغ یا دستور رسمی برای محدودسازی یا قطع اینترنت صادر نشده است. این منبع در گفتوگو با ما تأکید کرد:
«در حال حاضر هیچ خبری در این زمینه وجود ندارد و هیچ دستوری به ما ابلاغ نشده است.»
او در واکنش به برخی ادعاها درباره کاهش ترافیک اینترنت و گزارشهای منتشرشده از سوی برخی سرویسهای پایش نیز گفت:
«اتفاقاً شب گذشته، پس از برخی اختلالها، پیک مصرف ثبت شد و میزان ترافیک اینترنت حتی از بعضی روزهای قبل هم بیشتر بود.»
به گفته این منبع، تاکنون هیچگونه اطلاعرسانی رسمی درباره اعمال محدودیت جدید انجام نشده است؛ هرچند تأکید میکند که تصمیمگیری در این زمینه در سطحی فراتر از نهادهای اجرایی فعلی انجام میشود:
«فعلاً هیچ چیزی درباره قطع اینترنت مطرح نیست؛ البته ما هم تصمیمگیر نهایی نیستیم.»
اینترنت؛ زیرساختی حیاتیتر از همیشه
نگرانی کاربران بیدلیل نیست. تجربه سالهای گذشته نشان داده که در بزنگاههای امنیتی، اینترنت میتواند به یکی از نخستین ابزارهای مدیریت بحران تبدیل شود. برای میلیونها کاربر، اینترنت فقط بستری برای سرگرمی نیست؛ کانال ارتباط با خانواده، مسیر درآمد، دسترسی به خدمات بانکی و حتی ابزار اطلاعرسانی اضطراری است.
در چنین شرایطی، حتی شایعه قطع اینترنت میتواند اثر روانی گستردهای ایجاد کند. افزایش ناگهانی ترافیک شب گذشته نیز احتمالاً ناشی از همین اضطراب جمعی بوده است؛ کاربران برای دانلود ابزارهای ارتباطی، انتقال دادهها، یا حتی صرفاً اطمینان از دسترسی پایدار، مصرف خود را افزایش دادهاند.
فعلاً اینترنت برقرار است
بر اساس اطلاعات فعلی و پیگیریهای انجامشده، هیچ نشانهای از صدور دستور رسمی برای قطع یا محدودسازی اینترنت بینالملل وجود ندارد. با این حال، وضعیت تنشها همچنان در حال تحول است و همین ابهام، فضای دیجیتال کشور را در حالت آمادهباش نگه داشته است.
در روزهایی که صدای اعلان گوشیها با اخبار فوری گره خورده، شاید مهمترین مطالبه کاربران شفافیت و اطلاعرسانی سریع باشد؛ چراکه در عصر اقتصاد دیجیتال، قطع اینترنت فقط خاموش شدن چند چراغ نیست، بلکه توقف بخشی از جریان زندگی است.
