در گذشته بسیاری از خودروها به جای تسمه تایم از زنجیر تایم استفاده میکردند. با پیشرفت فناوری، خودروسازان به دلیل کاهش صدا، وزن کمتر و هزینه تولید پایینتر از تسمه تایم استفاده کردند. امروزه برخی خودروها همچنان از زنجیر تایم بهره میبرند، اما در بسیاری از خودروهای سواری تسمه تایم نقش اصلی در زمانبندی موتور را بر عهده دارد.
۵ علت اصلی و مهم خرابی تسمه تایم:
-
پایان عمر مفید تسمه تایم
-
مهمترین دلیل خرابی و پارگی تسمه تایم، تعویض نکردن آن در زمان مقرر است. با گذشت زمان، تسمه خشک و فرسوده میشود.
-
-
نشتی روغن موتور روی تسمه
-
روغن باعث نرم شدن و از بین رفتن استحکام تسمه شده و احتمال پارگی آن را به شدت افزایش میدهد.
-
-
گرمای بیش از حد موتور
-
داغ شدن مداوم موتور باعث ترک خوردگی، خشک شدن و کاهش عمر تسمه تایم میشود.
-
-
خرابی هرزگردها و تسمه سفتکن
-
گیر کردن یا خرابی این قطعات فشار زیادی به تسمه وارد کرده و میتواند باعث پارگی زودهنگام آن شود.
-
-
استفاده از تسمه تایم بیکیفیت یا تقلبی
-
تسمههای نامرغوب مقاومت کافی در برابر حرارت و فشار موتور ندارند و معمولاً زودتر از موعد خراب میشوند.
-
پیشنهاد میشود برای اطلاعات بیشتر باقی مقاله رو مطالعه نمایید:
تسمه تایم چگونه کار میکند؟
هنگامی که موتور روشن میشود، میللنگ شروع به چرخش میکند. تسمه تایم این حرکت را به میلسوپاپ منتقل میکند تا سوپاپها دقیقاً در زمان مناسب باز و بسته شوند. اگر این هماهنگی حتی چند دندانه به هم بخورد، عملکرد موتور مختل خواهد شد.
تفاوت تسمه تایم و زنجیر تایم
بسیاری از رانندگان تفاوت این دو قطعه را نمیدانند.
مزایای تسمه تایم
- صدای کمتر
- وزن کمتر
- قیمت مناسبتر
- تعویض آسانتر
مزایای زنجیر تایم
- طول عمر بیشتر
- مقاومت بالاتر
- احتمال پارگی بسیار کمتر
معایب زنجیر تایم
- هزینه تعمیر بیشتر
- صدای بیشتر
- وزن بالاتر
آیا پارگی تسمه تایم همیشه باعث خرابی موتور میشود؟
خیر. این موضوع به نوع موتور بستگی دارد.
در موتورهای Interference Engine معمولاً پس از پارگی تسمه تایم، سوپاپها با پیستون برخورد میکنند و خسارت سنگینی ایجاد میشود.
اما در موتورهای Non-Interference Engine معمولاً این برخورد رخ نمیدهد و آسیب موتور کمتر است.در هر صورت اگر در جاده بودید و این اتفاق افتاد پیشنهاد میشود در همان جا توقف نمایید و با امداد خودرو زنجان تماس بگیرید.
هزینه تعویض تسمه تایم چقدر است؟
هزینه تعویض تسمه تایم به عوامل زیر بستگی دارد:
- مدل خودرو
- برند تسمه
- تعویض یا عدم تعویض واترپمپ
- اجرت مکانیک
- نیاز به تعویض هرزگردها
معمولاً هزینه تعویض به موقع تسمه تایم بسیار کمتر از هزینه تعمیر موتور پس از پارگی آن است.
آیا تسمه تایم تاریخ انقضا دارد؟
بله. حتی اگر خودرو کارکرد کمی داشته باشد، تسمه تایم به مرور زمان خشک و شکننده میشود.
به همین دلیل بسیاری از خودروسازان علاوه بر کیلومتر، بازه زمانی نیز تعیین میکنند. معمولاً هر ۴ تا ۵ سال یکبار باید تسمه تایم تعویض شود.پیشنهاد میشود تسمه تایم خود را از نمایندگی سایپا در زنجان تهیه نمایید.
آیا تسمه تایم قبل از پارگی هشدار میدهد؟
در برخی مواقع بله، اما همیشه نه.
نشانههای احتمالی عبارتند از:
- صدای جیرجیر یا سایش
- ترک روی سطح تسمه
- پوسیدگی دندانهها
- لرزش موتور
- کاهش قدرت خودرو
اما در بسیاری از موارد تسمه تایم بدون هیچ هشدار قبلی پاره میشود.
مهمترین اشتباهات رانندگان درباره تسمه تایم
بسیاری از خرابیها به دلیل اشتباهات رایج رانندگان رخ میدهد:
- بیتوجهی به زمان تعویض
- خرید تسمه ارزان و تقلبی
- تعویض نکردن هرزگردها
- تعویض نکردن واترپمپ
- رانندگی طولانی با موتور داغ
- نادیده گرفتن نشتی روغن
آیا هنگام تعویض تسمه تایم باید واترپمپ هم عوض شود؟
در بسیاری از خودروها توصیه میشود همزمان با تعویض تسمه تایم، واترپمپ نیز بررسی یا تعویض شود.
دلیل این کار:
- دسترسی به واترپمپ در همین مرحله آسانتر است.
- خرابی واترپمپ میتواند باعث آسیب به تسمه تایم جدید شود.
- هزینه دوباره باز کردن موتور کاهش مییابد.
علائم شل شدن تسمه تایم
شل شدن تسمه تایم میتواند مشکلات متعددی ایجاد کند:
- روشن شدن چراغ چک
- بد کار کردن موتور
- کاهش شتاب
- افزایش مصرف سوخت
- لرزش خودرو در دور آرام
علائم سفت بودن بیش از حد تسمه تایم
برخی افراد تصور میکنند هرچه تسمه سفتتر باشد بهتر است، در حالی که کشش بیش از حد باعث:
- فشار به بلبرینگها
- خرابی هرزگردها
- کاهش عمر تسمه
- ایجاد صداهای غیرعادی
میشود.
بهترین زمان برای بررسی تسمه تایم
کارشناسان توصیه میکنند از حدود ۴۰ هزار کیلومتر به بعد در هر سرویس دورهای وضعیت تسمه تایم بررسی شود تا هرگونه ترک، پوسیدگی یا فرسودگی زودتر تشخیص داده شود.
عمر تسمه تایم در خودروهای مختلف
به طور تقریبی:
| خودرو | زمان تعویض پیشنهادی |
|---|---|
| پراید | ۶۰ هزار کیلومتر |
| تیبا | ۶۰ هزار کیلومتر |
| ساینا | ۶۰ هزار کیلومتر |
| کوییک | ۶۰ هزار کیلومتر |
| پژو ۲۰۶ تیپ ۲ | ۶۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر |
| پژو ۴۰۵ | ۶۰ هزار کیلومتر |
| پژو پارس | ۶۰ هزار کیلومتر |
| سمند | ۶۰ هزار کیلومتر |
| دنا | ۶۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر |
| رانا | ۶۰ هزار کیلومتر |
| ال۹۰ | ۶۰ تا ۹۰ هزار کیلومتر |
(ملاک اصلی دفترچه راهنمای خودرو است.)
چگونه تسمه تایم اصل را تشخیص دهیم؟
برای خرید تسمه تایم اصل به نکات زیر توجه کنید:
- بستهبندی استاندارد
- هولوگرام و کد رهگیری
- خرید از فروشگاه معتبر
- درج کشور سازنده
- کیفیت چاپ روی تسمه
- نداشتن ترک و شکستگی
چرا نباید تعویض تسمه تایم را به تأخیر انداخت؟
به تعویق انداختن تعویض تسمه تایم میتواند منجر به:
- خم شدن سوپاپها
- شکستن گیت سوپاپ
- آسیب سرسیلندر
- خرابی پیستون
- هزینه تعمیر چند ده میلیونی
شود.
سوالات متداول درباره تسمه تایم
آیا تسمه تایم قابل تعمیر است؟
خیر. تسمه تایم فرسوده یا آسیبدیده باید تعویض شود.
آیا تسمه تایم پاره شده قابل استفاده مجدد است؟
خیر. پس از پارگی باید تسمه جدید نصب شود.
آیا تسمه تایم روی مصرف سوخت تأثیر دارد؟
بله. تنظیم نبودن تسمه تایم میتواند مصرف سوخت را افزایش دهد.
آیا تسمه تایم روی شتاب خودرو تأثیر دارد؟
بله. خرابی یا جابهجایی تایم موتور موجب افت محسوس شتاب میشود.
آیا خودرو پس از پارگی تسمه تایم روشن میشود؟
در اکثر موارد خیر و موتور خاموش خواهد شد.پیشنهاد میشود خودرو خاموش و با امداد خودرو رشت تماس بگیرید.
نتیجهگیری
تسمه تایم یکی از حیاتیترین قطعات موتور خودرو است که سلامت آن مستقیماً بر عملکرد موتور تأثیر میگذارد. رعایت زمان تعویض، استفاده از برندهای معتبر، بازدید دورهای و توجه به علائم خرابی میتواند از خسارتهای سنگین و هزینههای بالای تعمیر موتور جلوگیری کند. در صورت پارگی تسمه تایم نیز باید فوراً خودرو را متوقف کرده و از طریق امداد خودرو آن را به تعمیرگاه منتقل کرد.
