ایالات متحده پس از هفتهها کشمکش سیاسی و مذاکرات فشرده، سرانجام الزام شرکت «آنتروپیک» (Anthropic) برای دریافت مجوز پیش از صادرات مدلهای هوش مصنوعی «میتوس» (Mythos) و «فیبل» (Fable) به خارج از کشور را لغو کرد. این تصمیم که از روز چهارشنبه، اول جولای، اجرایی شد، به ممنوعیتی پایان میدهد که عملاً دسترسی عمومی به یکی از پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی جهان را مسدود کرده بود. بحران از ۱۲ ژوئن آغاز شد؛ زمانی که دولت ایالات متحده این مدلها را در فهرست فناوریهای دارای محدودیت صادراتی قرار داد. این قانون که رعایت آن در مقیاسهای کلان عملاً غیرعملی بود، آنتروپیک را ناچار کرد تا دسترسی عمومی به سرویسهای خود را بهکلی متوقف کند.
از اهرم فشار سیاسی تا رقابت تکنولوژیک
در پشت پردهی این توافق که با وساطت «هاوارد لوتنیک»، وزیر بازرگانی ایالات متحده حاصل شد، آنتروپیک متعهد شده است که با دولت در زمینهی شناسایی و رفع خطرات امنیتی و ایجاد پروتکلهای استاندارد همکاری کند. با این حال، بسیاری از کارشناسان امنیت سایبری معتقدند که این محدودیتها از ابتدا ماهیتی امنیتی نداشتهاند. از دیدگاه این تحلیلگران، دولت ترامپ از این محدودیتها نه به عنوان یک راهکار حفاظتی، بلکه به عنوان «اهرم فشار» استفاده کرده است تا آنتروپیک را بهدلیل انتقاد مدیرانش از نحوهی بهرهبرداری دولت و مخالفان سیاسی از فناوری هوش مصنوعی، تنبیه کند.
اما آنچه در نهایت باعث شد واشنگتن در مواضع خود تجدیدنظر کند، نه دغدغههای امنیتی، بلکه ترس از جا ماندن در رقابت جهانی بود. با ظهور رقبای قدرتمند آسیایی نظیر «فوگو» (Fugu) و «تونگفنگ» (Tulongfeng) که قابلیتهایی همتراز با مدل میتوس ارائه میدهند، فشارها بر دولت آمریکا افزایش یافت تا با کاهش محدودیتها، امکان رقابت هوش مصنوعی آمریکایی در بازارهای بینالمللی حفظ شود. رویکرد فعلی دولت ترامپ که با سیاستگذاریهای نامنظم و گاهی متناقض همراه است، فضای ابهامآلودی را برای شرکتهای فناوری ایجاد کرده است. در حالی که مدلهای میتوس و فیبل اکنون آزاد شدهاند، همچنان بسیاری از مدلهای OpenAI تنها به گروههای مورد تأیید کاخ سفید ارائه میشوند؛ وضعیتی که نشان میدهد سرنوشت انتشار مدلهای آینده در صنعت هوش مصنوعی همچنان در گرو سیاستهای سلیقهای و پیشبینیناپذیر واشنگتن است.
