احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، از یک پارادوکس در اقتصاد دیجیتال ایران سخن گفته است؛ در شرایطی که سهم هسته اصلی اقتصاد دیجیتال شامل اپراتورها و بخشهای زیرساختی در تولید ناخالص ملی کاهش یافته، لایه پلتفرمها با رشد تقاضا به یکی از پیشرانهای اصلی این حوزه تبدیل شده است.
به گزارش اکوموتیو، اقتصاد دیجیتال دیگر یک بخش مستقل و حاشیهای در ساختار اقتصادی کشور محسوب نمیشود، بلکه به زیرساختی اثرگذار برای فعالیت بسیاری از صنایع تبدیل شده است. با این حال، بررسی روند تغییرات این حوزه نشان میدهد که اجزای مختلف اقتصاد دیجیتال مسیر یکسانی را طی نکردهاند و میان بخشهای زیرساختی و پلتفرمی شکافی قابل توجه شکل گرفته است.
چیتساز در برنامه تلویزیونی «صف اول» با اشاره به دادههای مرکز آمار ایران و وزارت ارتباطات، اقتصاد دیجیتال را در سه لایه شامل هسته اقتصاد دیجیتال، اقتصاد پلتفرمی و نفوذ فناوریهای دیجیتال در اقتصاد سنتی تشریح کرد.
بر اساس اظهارات معاون وزیر ارتباطات، هسته مرکزی اقتصاد دیجیتال در سالهای اخیر با کاهش سهم خود از تولید ناخالص ملی مواجه شده است. سهم این بخش از ۰.۷۹ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۰.۷۴ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده؛ تغییری که نشان میدهد بخشهای اصلی و زیرساختی اقتصاد دیجیتال نتوانستهاند همسرعت با نیازهای جدید این حوزه رشد کنند.
در مقابل، اقتصاد پلتفرمی روندی متفاوت را تجربه کرده است. پلتفرمهای دیجیتال که بخش مهمی از تعاملات روزمره کاربران را شکل میدهند، با افزایش چشمگیر تقاضا روبهرو شدهاند؛ تا جایی که به گفته چیتساز، میزان تقاضا در این بخش از ظرفیت عرضه پیشی گرفته است. این فاصله میان نیاز کاربران و توان پاسخگویی پلتفرمها، یکی از چالشهای مهم توسعه اقتصاد دیجیتال در کشور محسوب میشود و ضرورت سرمایهگذاری بیشتر در زیرساختها و خدمات دیجیتال را نشان میدهد.
معاون وزیر ارتباطات همچنین تأکید کرد که دیجیتالیشدن دیگر یک انتخاب نیست، بلکه به یکی از الزامات رقابت اقتصادی تبدیل شده است. او گفت: «اقتصاد دیجیتال دیگر صرفاً یک بخش اقتصادی نیست، بلکه سیستمعامل اقتصاد است. هر صنعتی که دیجیتالی نشود، بهرهوری و مزیت رقابتی خود را در برابر سایر کشورها از دست خواهد داد.»
چیتساز در پایان، رقابت آینده کشورها را وابسته به سه عامل اصلی دانست: دادهها، توان پردازشی و مدلهای هوش مصنوعی. به گفته او، جایگاه کشورها در اقتصاد آینده بیش از هر چیز با میزان نفوذ اقتصاد دیجیتال در ساختار اقتصادی آنها سنجیده خواهد شد.
