قائم‌مقام مدیرعامل دیجی‌کالا: مهم‌تر از یادگیری هوش مصنوعی، شناخت خطاهای آن است

نشست بررسی کتاب «تصمیم‌گیری ورای اعداد» توسط نشر آریانا قلم، عصر یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ با حضور فرهاد نیلی اقتصاددان، ندا برادران قائم‌مقام مدیرعامل دیجی‌کالا و نیما نامداری مدیرعامل کارنامه برگزار شد. محور اصلی این نشست، بررسی نقش داده، شهود و هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری، به‌ویژه در شرایط عدم قطعیت بود.

سمیه محمدی، مدیرعامل نشر آریانا قلم، در ابتدای این نشست با اشاره به شرایط امروز کشور گفت: هدف از برگزاری این رویداد، تنها معرفی یک کتاب نبوده، بلکه ایجاد فضایی برای همدلی و حفظ امید در میان فعالان کسب‌وکار و مدیران است. او تأکید کرد که در روزهایی که نااطمینانی بر فضای کشور سایه انداخته، حضور در چنین جمع‌هایی می‌تواند به افزایش تاب‌آوری و حفظ سرمایه انسانی کمک کند.

محمدی با اشاره به دغدغه‌های ناشی از شرایط اقتصادی و سیاسی کشور گفت: بسیاری از افراد همچنان به آینده ایران امیدوارند و همین امید، انگیزه ادامه فعالیت و ساختن آینده را زنده نگه می‌دارد.

در ادامه، پنل تخصصی با موضوع «چگونه در شرایط عدم قطعیت بین داده و شهود تعادل ایجاد کنیم؟» برگزار شد.

ندا برادران، قائم‌مقام مدیرعامل دیجی‌کالا، با بیان اینکه داده‌ها به‌تنهایی پاسخ همه پرسش‌ها را نمی‌دهند، گفت: هنر مدیران در پرسیدن سؤال‌های درست است. او با اشاره به تجربه‌های دیجی‌کالا در تحلیل داده توضیح داد که حتی بهترین تیم‌های تحلیل داده نیز ممکن است بدون طرح پرسش‌های مناسب، به نتایج ناقصی برسند.

برادران گفت مدیران باید «داده را بازجویی کنند» و صرفاً به خروجی گزارش‌های تحلیلی اکتفا نکنند. به گفته او، گاهی یک سؤال ساده یا بررسی چند نمونه واقعی از رفتار مشتریان، می‌تواند مسیر تحلیل را تغییر دهد و به کشف عواملی منجر شود که مدل‌های داده‌محور از شناسایی آن‌ها بازمانده‌اند.

قائم‌مقام مدیرعامل دیجی‌کالا در بخش دیگری از سخنانش به نقش هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری پرداخت و هشدار داد: نباید اختیار تصمیم‌ها به‌طور کامل به AI سپرده شود. وی در این باره توضیح داد: هوش مصنوعی اگرچه سرعت تحلیل داده‌ها را به شکل چشمگیری افزایش داده، اما همچنان ممکن است در موقعیت‌هایی که تجربه یا داده کافی از آن‌ها ندارد، پاسخ‌های نادرستی ارائه کند.

برادران تأکید کرد: امروز بیش از یادگیری ابزارهای هوش مصنوعی، شناخت محدودیت‌ها و خطاهای احتمالی آن اهمیت دارد و مدیران باید خروجی این ابزارها را به‌طور مستمر ارزیابی و راستی‌آزمایی کنند.

فرهاد نیلی، اقتصاددان و مدیرعامل رهنمان، نیز با اشاره به آموزه‌های کتاب بیان کرد: نخستین اصل تصمیم‌گیری، قرار دادن داده‌ها در بافت یا کانتکست مناسب است. به گفته او، هیچ داده‌ای بدون شناخت شرایط تولید آن معنا ندارد و آمارها باید همواره در زمینه زمانی و اقتصادی خود تحلیل شوند.

نیلی همچنین با تأکید بر اجتناب‌ناپذیر بودن سوگیری‌های ذهنی، گفت: مدیران باید از پرسش‌هایی استقبال کنند که آن‌ها را غافلگیر می‌کند؛ زیرا شگفتی، نشانه‌ای از شکستن سوگیری‌ها و آغاز تحلیل عمیق‌تر است.

او با اشاره به شرایط اقتصاد ایران گفت نااطمینانی امروز کشور با گذشته تفاوت دارد و بسیاری از الگوهای پیشین دیگر کارایی سابق را ندارند. به اعتقاد نیلی، داده همچنان تکیه‌گاه تصمیم‌گیری است، اما نباید انتظار داشت که به‌تنهایی مسیر آینده را روشن کند.

نیما نامداری، مدیرعامل کارنامه، نیز در این نشست بر اهمیت فرهنگ پرسشگری در سازمان‌ها تأکید کرد و گفت: مدیران باید فضایی ایجاد کنند که افراد بتوانند بدون نگرانی از جایگاه سازمانی، تصمیم‌ها و فرضیات مدیران را به چالش بکشند.

او معتقد است بسیاری از سازمان‌ها یا به شهود بیش از حد تکیه می‌کنند یا پشت داده‌ها پنهان می‌شوند و تصمیم‌گیری را به تعویق می‌اندازند. به گفته نامداری، تصمیم‌گیری همواره نیازمند ایجاد تعادل میان زمان، ریسک و میزان اطمینان است و هیچ‌گاه نمی‌توان به قطعیت کامل رسید.

در پایان این نشست، سخنرانان بر این موضوع تأکید کردند که در عصر افزایش نااطمینانی و گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، مزیت اصلی مدیران نه در دسترسی به داده‌های بیشتر، بلکه در پرسشگری، قضاوت صحیح و ایجاد تعادل میان داده، شهود و تجربه خواهد بود