احسان رحمانینیا، عضو هیئتمدیره اسنپپی، میگوید سوپراپلیکیشنها با تکمیل زنجیرهای از خدمات تلاش میکنند کاربران را در یک اکوسیستم نگه دارند؛ مسیری که بسیاری از پلتفرمهای بزرگ جهان را در نهایت به ارائه خدمات مالی رسانده است. مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجیکالا، نیز شکلگیری سوپراپلیکیشنها را پاسخی به ضعف یا نبود برخی زیرساختها میداند.
این دو مدیر در نشست «سوپراپلیکیشنها در اقتصاد» که در دومین روز همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» برگزار شد، درباره منطق توسعه سوپراپلیکیشنها، نقش خدمات مالی در تکمیل زنجیره فعالیت آنها و مدلهای متفاوت ارائه سرویس در این پلتفرمها صحبت کردند.
رحمانینیا در توضیح جایگاه سوپراپلیکیشنها گفت این پلتفرمها در جهان با هدف ارائه زنجیرهای از خدمات شکل گرفتهاند؛ زنجیرهای که بتواند نیازهای متنوع کاربران را پوشش دهد و آنها را بهصورت پایدار درون یک پلتفرم نگه دارد. در چنین مدلی، اپلیکیشن دیگر فقط ارائهدهنده یک خدمت مشخص نیست و به بستری برای پاسخگویی به بخش بیشتری از نیازهای روزمره کاربران تبدیل میشود.
خدمات مالی، حلقه تکمیلکننده سوپراپلیکیشنها
عضو هیئتمدیره اسنپپی با اشاره به تجربه پلتفرمهای جهانی گفت بیشتر سوپراپلیکیشنها در نهایت بهسمت فایننس و ارائه خدمات مالی حرکت کردهاند. بهگفته او، پلتفرمها پس از توسعه خدمات مختلف به نقطهای میرسند که برای تکمیل نیازهای مشتری باید حلقه مالی را نیز به اکوسیستم خود اضافه کنند.
در این ساختار، اعتبار هر خدمت میتواند زمینه استفاده کاربران از دیگر سرویسهای پلتفرم را فراهم کند. برای مثال، یک اپلیکیشن ممکن است فعالیتش را با ارائه خدمات حملونقل آغاز کند و پس از جذب کاربران، بهسراغ سوپرمارکت آنلاین و حوزههای دیگر برود. هدف این است که کاربری که نخستین پرداخت خود را در پلتفرم انجام داده، برای دریافت خدمات بعدی نیز از همان اپلیکیشن استفاده کند.
رحمانینیا مدل کسبوکار پلتفرمهای دیجیتال را پیچیده توصیف کرد و گفت شرکتهایی که با میلیونها کاربر سروکار دارند، ناچارند اکوسیستم و زیرساختهای خود را بهتدریج توسعه دهند. این فرایند با اضافهشدن حلقههای مختلف خدمات ادامه پیدا میکند تا مسیر حضور و فعالیت کاربر تا حد امکان درون یک بستر کامل شود.
از نگاه او، ورود سوپراپلیکیشنها به خدمات مالی را نمیتوان صرفاً اضافهشدن یک قابلیت تازه تلقی کرد. خدمات مالی بخشی از زنجیرهای هستند که پرداخت، اعتبار و دریافت سایر خدمات را به یکدیگر متصل میکنند و امکان ادامه تعامل کاربر با پلتفرم را افزایش میدهند.
سوپراپلیکیشنها چگونه خلأ زیرساختها را پر میکنند؟
مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجیکالا، در ادامه نشست شکلگیری سوپراپلیکیشنها را از زاویه نیازهای زیرساختی بررسی کرد. بهگفته او، تجربه کشورهایی مانند قزاقستان نشان میدهد سوپراپلیکیشنها معمولاً در شرایطی توسعه پیدا میکنند که بخشی از زیرساختهای موردنیاز برای ارائه خدمات وجود ندارد و پلتفرمها برای پرکردن این خلأ وارد عمل میشوند.
او با اشاره به نمونه قزاقستان گفت یک سوپراپلیکیشن در این کشور حدود ۲۰ میلیون کاربر دارد که نزدیک به ۷۰ درصد جمعیت آن را شامل میشود. از نگاه طباطبایی، چنین مقیاسی را باید در ارتباط با نیازهایی بررسی کرد که زیرساختهای موجود نتوانستهاند به آنها پاسخ دهند؛ در نتیجه، یک پلتفرم مجموعهای از خدمات را در کنار یکدیگر قرار میدهد تا خلأ موجود را جبران کند.
مدیرعامل دیجیکالا معتقد است این مسئله در ایران نیز باید با توجه به وضعیت زیرساختهای ارائه خدمات بررسی شود. سوپراپلیکیشنها میتوانند بخشی از زیرساختهای لازم را درون اکوسیستم خود ایجاد کنند و چند خدمت را در یک مسیر یکپارچه در اختیار کاربران قرار دهند.
طباطبایی دو مدل کلی برای فعالیت این پلتفرمها ترسیم کرد. در مدل نخست، سوپراپلیکیشن فقط سرویسهای متعلق به شرکت مادر را ارائه میدهد؛ اما در مدل دوم، خدمات شرکتها و مجموعههای دیگر نیز وارد پلتفرم میشوند و در کنار سرویسهای اصلی در اختیار کاربران قرار میگیرند.
بهگفته او، بیرون از مجموعه شرکت مادر نیز بازاری چندمیلیارددلاری وجود دارد که بازیگران آن خدمات بزرگ و باکیفیتی ارائه میکنند و هرکدام با مسائل و چالشهای خاص خود مواجهاند. بنابراین، توسعه سوپراپلیکیشن لزوماً به معنای تولید همه خدمات درون یک شرکت نیست؛ بلکه میتواند با قرارگرفتن سرویسهای مختلف در کنار یکدیگر و ایجاد دسترسی یکپارچه برای کاربران محقق شود.
