محمدرضا عارف در اختتامیه سیونهمین اجلاس سراسری رؤسای آموزش و پرورش، با ترسیم تصویری از دوران پساجنگ، بر ضرورت تغییر ریل اقتصادی و آموزشی کشور تأکید کرد. معاون اول رئیسجمهور، آموزش و پرورش را نه یک نهاد اداری، بلکه ستون فقرات توسعه و امنیت اجتماعی دانست و اعلام کرد که برای عبور از چالشهای فعلی، باید از نگاههای سیاسی در مدارس فاصله گرفت و به سمت برنامهریزیهای بلندمدت حداقل ۱۰ ساله حرکت کرد. او در این سخنرانی، مدرسه را نه صرفاً محل آموزش، بلکه نقطه آغاز خلق ثروت ملی و فناوریهای نوظهور عنوان کرد.
آموزش؛ پیششرط عبور از بحرانهای اجتماعی
معاون اول رئیسجمهور با تأکید بر اینکه کیفیت تربیت دانشآموزان به دستور و بخشنامه وابسته نیست، تصریح کرد که اگر میدان تعلیم و تربیت به درستی عمل کند، بسیاری از آسیبهای اجتماعی نظیر احتکار و گرانفروشی کاهش خواهد یافت. عارف با اشاره به اینکه بهترین ساعات عمر نسل آینده در اختیار معلمان است، مسئولیت آنها را فراتر از تدریس دانست و گفت که نهادهای آموزشی باید از حاشیه سیاستزدگی دور بمانند.
او راهبرد اصلی دولت را در شرایط کنونی، ارتقای تابآوری اجتماعی در برابر تلاشهای دشمن برای ایجاد فروپاشی توصیف کرد و یادآور شد که تحقق عدالت آموزشی و اجرای سند تحول، محورهای اصلی تقویت این سرمایه اجتماعی هستند. به گفته عارف، آموزش و پرورش باید خود را برای دوران پساجنگ و تثبیت اقتدار ایران در عرصههای بینالمللی و منطقهای، از جمله مدیریت حقوقی در تنگه هرمز، آماده کند.
هوش مصنوعی و گذار از اقتصاد نفتی
بخش قابلتوجهی از سخنان عارف به ضرورت بازتعریف ثروت ملی اختصاص داشت. او تأکید کرد که نفت نباید بهعنوان درآمد جاری دولت تلقی شود، چرا که متعلق به نسلهای آینده است و کشور باید با اتکا به جوانان خلاق، «ثروت جدید» خلق کند. او با تأکید بر اینکه فناوریهای نوظهور و هوش مصنوعی دیگر یک انتخاب نیستند، اعلام کرد که ایران باید با برنامهریزی از سطح مدارس، خود را به جمع ۱۰ کشور برتر جهان در حوزه هوش مصنوعی برساند.
عارف از وزیر آموزش و پرورش خواست با تدوین برنامهای راهبردی و بلندمدت، بر تقویت جایگاه علمی زبان فارسی و مرجعیت علمی کشور تمرکز کند. وی با بیان اینکه ایرانِ پساجنگ وارد مرحله جدیدی شده است، تأکید کرد که توسعه علم و فناوری باید از کلاس اول ابتدایی آغاز شود تا دانشآموزانی پژوهشگر و مسئولیتپذیر تربیت شوند؛ نسلی که در غیاب اتکا به نفت، موتور محرک بهرهوری و توسعه پایدار کشور خواهد بود.
