یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی سامانه هوشمند مدیریت انرژی «پایش» را توسعه داده است؛ سامانه‌ای که با تحلیل الگوهای مصرف برق و استفاده از هوش مصنوعی، می‌تواند مصارف غیرمتعارف و فعالیت‌هایی مانند استخراج غیرمجاز رمزارز را شناسایی و گزارش کند.
این سامانه با دریافت و تحلیل داده‌های کنتورهای هوشمند، رفتار مصرفی مشترکان را بررسی می‌کند و با شناسایی الگوهای غیرعادی، موارد مشکوک را از الگوهای معمول مصرف تفکیک می‌کند. هدف از این قابلیت، کمک به شناسایی مصارف غیرمجاز، کاهش هدررفت انرژی و افزایش پایداری شبکه برق عنوان شده است.
یکی از قابلیت‌های اصلی «پایش»، استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای شناسایی رفتارهای غیرعادی در مصرف برق است. این سامانه با بررسی داده‌های مصرفی می‌تواند الگوهایی را که با مصرف معمول مشترکان تفاوت دارند شناسایی کند و موارد مشکوک به استخراج غیرقانونی رمزارز را گزارش دهد.
در شرایطی که استخراج غیرمجاز رمزارز می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه برق وارد کند، تحلیل خودکار داده‌های مصرف به اپراتورهای شبکه امکان می‌دهد موارد مشکوک را سریع‌تر شناسایی و بررسی کنند. «پایش» علاوه بر این قابلیت، برای پایش لحظه‌ای مصرف برق، تحلیل پروفایل بار، بررسی هزینه و قبوض انرژی و شناسایی ناهنجاری‌های مصرف نیز استفاده می‌شود.
بخش دیگری از این سامانه به مدل هوش مصنوعی اختصاصی «دورنما انرژی» مربوط می‌شود که توسط تیم تحقیق و توسعه شرکت بهینه‌سازان توس طراحی شده است. این مدل با بیش از ۷ میلیون پارامتر محاسباتی، داده‌های مصرف و متغیرهای محیطی را تحلیل می‌کند و می‌تواند بار مصرفی ۴۸ ساعت آینده را پیش‌بینی کند.
«پایش» همچنین با تجمیع داده‌های کنتورهای هوشمند و ترکیب آن‌ها با عواملی مانند دمای هوا، الگوهای مصرف را تحلیل می‌کند تا امکان مدیریت بهتر عرضه و تقاضا در ساعات اوج مصرف فراهم شود. به این ترتیب، این سامانه تلاش می‌کند داده‌های خام مصرف انرژی را به اطلاعات قابل استفاده برای مدیریت شبکه و کاهش هزینه‌های انرژی تبدیل کند.
