پروژه ملی «صد استارتاپ» پس از نزدیک به پنج سال فعالیت، حالا تصویری روشن‌تر از نتیجه سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارهای مرحله بذری ارائه کرده است؛ از ۷۸ تیمی که از سال ۱۳۹۹ وارد پرتفوی این مجموعه شدند، ۳۹ تیم فعالیت خود را به‌طور کامل متوقف کرده‌اند، ۸ تیم از پرتفوی خارج شده‌اند و سرمایه‌گذاری روی آن‌ها واگذار شده است. در نهایت، ۳۱ تیم همچنان در پرتفوی «صد استارتاپ» باقی مانده‌اند.
این پروژه در سال ۱۳۹۹ با حضور ۹ سرمایه‌گذار و سرمایه اولیه ۱۱.۵ میلیارد تومان آغاز شد و هدف آن شناسایی و سرمایه‌گذاری روی تیم‌های استارتاپی در سراسر کشور بود. در این فرایند، ۴۰۸۹ تیم ثبت‌نام کردند و «صد استارتاپ» از میان آن‌ها روی ۷۸ تیم سرمایه‌گذاری کرد.
از ۴۰۸۹ تیم تا ۷۸ سرمایه‌گذاری
«صد استارتاپ» برای شناسایی تیم‌ها فعالیت خود را به تهران محدود نکرد و در قالب ۲۰ کاروان سرمایه‌گذاری در ۱۶ استان و برگزاری ۴۰ رویداد تخصصی، تیم‌های فعال در حوزه‌هایی مانند آموزش، سرگرمی، گردشگری، معدن، اینترنت اشیا و زنجیره بلوکی را بررسی کرد.
حدود ۳۰ تیم از ۷۸ سرمایه‌گذاری اولیه در تهران قرار داشتند و نزدیک به ۶۰ درصد پرتفوی از سایر استان‌ها شکل گرفت. از نظر حوزه فعالیت نیز صنایع خلاق با ۲۰ تیم، تجارت الکترونیکی با ۱۰ تیم و بازی و سرگرمی و آموزش هرکدام با ۹ تیم، سهم بیشتری از پرتفوی داشتند.
پس از پنج سال، ۳۹ تیم به‌طور کامل متوقف شده‌اند. در مقابل، برخی شرکت‌های باقی‌مانده رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. بر اساس ارزش‌گذاری‌های اعلام‌شده، ارزش «دکترموتوری» حدود ۶۰ برابر، «مد و پد» ۳۱ برابر، «سمف کیدز» ۳۰ برابر، «کمپرسور» ۱۲ برابر و «میدوپیا» حدود ۱۰ برابر افزایش یافته است.
رشد ۷.۶ برابری ارزش اسمی پرتفوی
یکی از اعداد مطرح‌شده درباره عملکرد «صد استارتاپ»، رشد حدود ۷.۶ برابری ارزش پرتفوی است. سرمایه اولیه ۷۸ تیم در سال ۱۳۹۹ معادل ۱۱.۵ میلیارد تومان بود و ارزش برآوردی ۳۱ تیم باقی‌مانده اکنون به ۸۷ میلیارد تومان رسیده است.
البته این رقم به معنای ۷.۶ برابر شدن سود سرمایه‌گذاران نیست؛ ۸۷ میلیارد تومان ارزش‌گذاری فعلی پرتفوی است و لزوماً به معنای نقد شدن این ارزش نیست. همچنین برای ارزیابی بازده واقعی سرمایه‌گذاری باید اثر تورم و کاهش ارزش پول ملی نیز در نظر گرفته شود.
با وجود این، رشد چندبرابری برخی شرکت‌های پرتفوی نشان می‌دهد بخشی از کسب‌وکارهای این مجموعه توانسته‌اند در طول این سال‌ها افزایش ارزش قابل توجهی داشته باشند.
«صد استارتاپ» به سمت سرمایه‌گذاری فعال می‌رود
«صد استارتاپ» حالا قصد دارد مدل فعالیت خود را تغییر دهد و از یک سرمایه‌گذار صرف به سمت سرمایه‌گذاری فعالانه‌تر حرکت کند. در این مدل، هدف تنها تأمین سرمایه نیست و مجموعه می‌خواهد از تجربه، شبکه شرکا و ظرفیت‌های صنعتی و دانشگاهی برای توسعه کسب‌وکارها استفاده کند.
این تغییر رویکرد در شرایطی انجام می‌شود که محدود شدن سرمایه در مراحل اولیه به یکی از چالش‌های اکوسیستم استارتاپی ایران تبدیل شده است. «صد استارتاپ» در دوره جدید علاوه بر مدیریت پرتفوی فعلی، به دنبال ساخت پرتفوی تازه و ایجاد یک سرمایه‌گذار خطرپذیر متمرکز بر مرحله بذری است.
طبق گزارش این مجموعه، با حضور بانک کارآفرینی و بانک پارسیان، در مرحله نخست ۳ همت اعتبار برای تیم‌های دانش‌بنیان جذب شده و ظرفیت افزایش این رقم نیز وجود دارد. «صد استارتاپ» همچنین ۹ سرمایه‌گذار خود را در کنار دارد و ۵.۴ میلیارد تومان نقدینگی در اختیار دارد.
در دوره جدید، همکاری با صنعت، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و ایجاد صندوق‌های تخصصی از محورهای مورد توجه این مجموعه خواهد بود. هدف این است که تجربه پنج سال گذشته، شامل موفقیت‌ها و شکست‌های ۷۸ سرمایه‌گذاری اولیه، به مدل تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری در مرحله بذری تبدیل شود.
