مقالات تحلیلی

حل مسئله چیست ؟ آشنایی با روش های حل مسئله

ضرورت برخورداری از مهارت های خوب و قدرتمند حل مسئله

مسئله چیست ؟ حله مسئله به چه صورت انجام می پذیرد ؟ ابزارها و روش های حل مسئله چه مواردی هستند ؟ قبل از آنکه به سراغ ابعاد مختلف حل مسئله برویم بهتر است بدانیم  مسئله چیست یان رابرتسون نویسنده کتاب هایی از جمله آزمون استرس ، حل مسئله و … در کتاب حل مسئله ، مسئله را این گونه تعریف می کند :

زمانی که بین وضعیت کنونی و وضعیتی که دوست دارید به آن برسید فاصله می باشد و شما نمی‌دانید که با طی کردن چه مسیری می‌توانید از وضعیت فعلی به وضعیت بهینه برسید، با یک مسئله مواجه هستید.

مسائل فقط فرصت‌هایی در پوشش کار هستند. هنری کیسر، صنعتگر آمریکایی

داشتن مهارت های خوب و قدرتمند حل مسئله ، می تواند تفاوت فاحشی در شغلتان ایجاد کند. مسائل در مرکز کارهای روزمره مردم هستند. چه بخواهید مسئله ای را برای یک مشتری (داخلی یا خارجی) حل کنید، چه از آنهایی که مسائل را حل می کنند پشتیبانی نمایید، یا مسائل تازه ای را برای حل کردن کشف کنید، مسائل پیش رویتان می توانند بزرگ یا کوچک، ساده یا پیچیده، و ساده یا دشوار باشند.

یکی از بخش‌های اساسی نقش هر مدیر، یافتن راه‌هایی برای حل کردن مشکلات است. پس برای موفق شدن، باید در مقام حلال مسئله اعتماد به نفس داشته باشید. بخش زیادی از این اطمینان، ناشی از مجهز بودن به فرآیندی مناسب در زمان مواجهه با یک مسئله است. بدین ترتیب می‌توانید مسائل را به‌سرعت و به نحو مؤثر حل کنید. در غیر این صورت، راهکارهای شما بی‌تأثیر خواهند بود، یا گیر افتاده و هیچ کاری نخواهید کرد، که گاهاً عواقب دردناکی در پی خواهد داشت. چهار گام اساسی در حل کردن یک مسئله وجود دارد:

  1. تعریف مسئله
  2. تعیین گزینه‌ها
  3. ارزیابی و انتخاب گزینه‌ها
  4. اجرای راه‌حل‌ها

بنابراین این مقاله روی کمک کردن به شما در جهت موفقیت در نخستین گام -تعریف کردن مسئله- تأکید دارد. بخش بسیار مهمی از این مرحله، معنا دادن به موقعیت پیچیده‌ای است که مسئله در آن رخ می‌دهد، بنابراین می‌توانید دقیقاً مشخص کنید که مسئله چیست. بسیاری از ابزارهای این بخش دقیقاً شما را در همین جهت یاری می‌کنند. در ادامه نگاهی به آنها انداخته و سپس برخی از چارچوب‌های مفید و جاافتاده‌ی حل مسئله را بررسی می‌کنیم.

تعریف کردن مسئله

کلید تعریف کردن درست مسئله، اطمینان از این است که با مسئله‌ای واقعی سر و کار دارید، نه با علائم آن. مثلاً، اگر عملکرد حوزه فعالیت شما زیر استاندارد باشد، شاید فکر کنید اشکال از افرادی است که کار را به آنها محول کرده‌اید. اما اگر کمی عمیق‌تر شوید، مسئله واقعی فقدان آموزش، یا حجم غیرمنطقی کار است.

ابزارهایی مثل درک 5 چرا و تجزیه و تحلیل علت ریشه ای شما را در پرسیدن سؤالات درست، و بررسی لایه‌های مسئله جهت کشف جریانات واقعی، یاری می‌کنند. در این مرحله، باید مسئله را از زوایای مختلف ببینید. اگر خیلی زود متعهد شوید، به تعریفی از مسئله خواهید رسید که درواقع راه‌حل است. مثلاً، این تعریف مسئله را در نظر بگیرید: «باید راهی برای انضباط‌ بخشیدن به افرادی پیدا کنیم که زیر استاندارد کار می‌کنند.» این، فرصت کشف دلایل واقعی کم‌کاری را از شما می‌گیرد. چک‌لیست CATWOE یادآور قدرتمندی برای نگاه کردن به عناصر بسیاری است که شاید به مسئله مربوط باشند، و افکار شما را حول مسئله مدنظر بسط می‌دهد.

درک پیچیدگی

وقتی مسئله شما ساده است، راه‌حل اغلب واضح بوده و نیازی به دنبال کردن چهار مرحله پیش‌گفته ندارید. بنابراین زمانی این رویکرد رسمی‌تر را در پیش می‌گیرید که مسئله شما پیچیده و فهم آن دشوار باشد، چون شبکه‌ای از مسائل درهم تنیده وجود خواهد داشت.

خبر خوب اینکه ابزارهای فراوانی در دسترس است که می‌توانید از آنها برای معنا دادن به این کلاف سردرگم استفاده کنید! بسیاری از آنها شما را در تهیه بازنمایی بصری واضحی از موقعیت یاری می‌دهند، تا جریانات را بهتر بفهمید.

نمودارهای وابستگی برای سازمان‌دهی قطعات فراوان و متفاوت اطلاعات در قالب گروه‌هایی با موضوعات مشترک و کشف روابط میان آن‌ها عالی هستند.

ابزار محبوب دیگر، نمودار علت و معلولی به‌منظور ارائه راه‌حل‌های امکانپذیر است، باید درک کاملی از آنچه علت مسئله است داشته باشید. در همان مثال خودمان از کار زیر استاندارد، نمودار علت و معلولی نشان خواهد داد که فقدان آموزش می‌تواند در بروز این مسئله نقش داشته باشد. به‌علاوه علل احتمالی مثل اضافه بار کاری و مسائل مربوط به فن‌آوری را هم برجسته خواهد کرد.

وقتی مسئله شما طی یک فرآیند کسب و کار رخ می‌دهد، تهیه‌ی یک نمودار جریان، نمودار خط شنا یا نمودار سیستم‌ها، کمکتان می‌کند تا ببینید فعالیت‌ها و درون‌دادهای مختلف چطور با هم جور می‌شوند. این کار اغلب شما را در شناسایی یک عنصر جاافتاده یا گلوگاهی که باعث بروز مسئله شده، یاری خواهد کرد.

ضرورت برخورداری از مهارت های خوب و قدرتمند حل مسئله

غالباً آنچه یک مسئله واحد به نظر می‌رسد، مجموعه‌ای از مسائل از آب درمی‌آید. به مثال خودمان برگردیم، شاید کار زیر استاندارد معلول مهارت‌های ناکافی باشد، البته بار کاری بسیار زیاد هم مؤثر است، همین‌طور زمان‌ بسیار کوتاه برای انجام کار و نداشتن انگیزه کافی. تکنیک استخراج اطلاعات به شما کمک می‌کند تا مسئله خود را به بخش‌های کوچکتری تقسیم کرده و در ادامه هر یک را به‌شکل مناسبی حل کنید.

فرآیندهای حل مسئله

رویکرد چهار مرحله‌ای برای حل مسائل که در ابتدای این مقاله به آن اشاره کردیم، در بسیاری از موقعیت‌ها به دردتان خواهد خورد. بااین‌وجود، برای داشتن فرآیندی جامع‌تر، می‌توانید از Simplex، پرسشنامه ارزیابی یا روش سیستم های نرم استفاده کنید. این ابزارها، مراحلی جزئی برای حل مؤثر مسئله در اختیارتان می‌گذارند.

Simplex فرآیندی هشت مرحله‌ای را شامل می‌شود: یافتن مسئله، یافتن واقعیت، تعریف مسئله، یافتن ایده، انتخاب و ارزیابی، برنامه‌ریزی، قبولاندن ایده و اقدام کردن. این مراحل براساس فرآیند بنیادینی شکل می‌گیرند که پیش از این توضیح دادیم و چرخه‌ای از یافتن و حل مسئله می‌سازند که دائماً سازمان شما را بهتر خواهد کرد.

پرسشنامه ارزیابی، رویکرد مثبت منحصربه‌فردی را در پیش گرفته و با بررسی آنچه در پیرامون مسائل درست کار می‌کند، شما را در حل آن‌ها یاری خواهد نمود.

روش سیستم‌های نرم به‌منظور کمک به شما برای فهم مسائل پیچیده طراحی شده تا بتوانید فرآیند حل آن‌ها را آغاز کنید. این روش، از چهار مرحله استفاده می‌کند تا بتوانید از جزئیات بیشتری درباره علل بروز مسئله پرده بردارید، و سپس اقداماتی را برای بهبود شرایط تعریف کنید.

نکات کلیدی

به کارگیری ابزارها و تکنیک‌های باثبات، موجب بهبود رویکرد شما نسبت به حل مسائلی خواهد شد که گروه یا سازمانتان با آنها مواجه می‌شود. در حل مسائل و درنتیجه در کارتان موفق‌تر خواهید بود. به‌علاوه، به‌تدریج به عنوان شخصی مشهور شناخته می‌شوید که می‌تواند شرایط سخت را به شکل زیرکانه و مثبتی مدیریت کند.

به این مطلب چه امتیازی می دهید ؟
[Total: 2 Average: 5]

ایمان دهقانی

ایمانم ، در وبسایت اکوموتیو مسئولیت سئو و بهینه سازی رو به عهده دارم . همچنین بر روی مسئله ارزش گذاری استارتاپ ها نیز به صورت تخصصی در حال کار کردن می باشم. فارغ التحصیل مالی دانشگاه تهران ام سابقا مهندسی کامپیوتر میخوندم و در حال حاضر دانشجوی ارشد مهندسی مالی ام.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن