کارآفرینی اجتماعی در جهان

وام های خرد، تغییرات کلان

سرگذشت محمد یونس، بنیانگذار گرامین، بانک پیشرو در اعطای اعتبارات خرد

پروفسور محمد یونس در 28 ژوئن سال 1940 چشم به جهان گشود. وی بنیانگذار و مدیر اجرایی Grameen Bank، پیشروی اعتبارات خُرد است. در این شیوه بانکداری، وام های کوچک برای فعالیت های درآمدزا، بدون وثیقه به اقشار ضعیف و کم درآمد، و عمدتاً زنان تعلق میگیرد تا آن ها را از فقر خارج کند.

پروفسور یونس، سومین فرزند از میان نه فرزند بود که در روستای باتوای چیتاگونگ به دنیا آمد. پدرش، حاجی محمد میا شاوداگار، جواهرفروش، بود و مادرش سوفیا خاتون نام داشت.

سال 1944 خانواده او به شهر چیتاگونگ نقل مکان کرد و محمد یونس در دبستان لامابازار  تحصیل نمود. سپس، آزمون ورودی دانشکده چیتاگونگ را با موفقیت پشت سر گذاشت. وی در طول سال‌های تحصیل خود پیشاهنگ فعال بود و سال 1952 به غرب پاکستان و هند و سال 1955 به اروپا، آمریکا و کانادا و در 1959 به فیلیپین و ژاپن سفر کرد تا به جمبوری‌ها (مجمع پیشاهنگان) بپیوندد. او در سال 1957 در دپارتمان اقتصاد دانشگاه داکا ثبت نام کرده و مدرک کارشناسی خود را در سال 1960 و کارشناسی ارشدش را در 1961 گرفت.

پس از فارغ التحصیلی، پروفسور یونس به دفتر اقتصاد دانشگاه داکا پیوست. سپس در سال 1961 به عنوان سخنران اقتصادی کالج چیتاگونگ منصوب شد. سال 1965، بورس Fullbright جهت تحصیل در آمریکا را دریافت نمود. سال 1969 دکترای خود را از دانشگاه واندربیلت آمریکا گرفت. محمد یونس از 1969 تا 1972، استادیار اقتصاد دانشگاه ایالتی میدل تنسی در مارفریسبورو، تنسی بود.

پروفسور یونس در جریان جنگ آزادسازی بنگلادش در 1971، کمیته شهروندی را در نشویل تنسی تأسیس و روزنامه‌ای به نام روزنامه بنگلادش منتشر کرد و مرکز اطلاعات بنگلادش را در واشنگتن دیسی با دیگر بنگلادشی‌های مقیم آمریکا به راه انداخت، تا حمایت لازم جهت آزادسازی شرق پاکستان را جلب نموده و در کنگره آمریکا لابی کند تا کمک نظامی به پاکستان را متوقف سازند.

پروفسور یونس، متأثر از تولد بنگلادش در 1971، سال 1972 به کشورش برگشت و پس از دوران کوتاهی در کمیسیون برنامه ریزی، به دانشکده اقتصاد دانشگاه چیتاگونگ پیوست. وی پس از مشاهده قحطی 1974، فعالانه در کاهش فقر مشارکت کرده و برنامه اقتصاد روستایی را به عنوان بخشی از برنامه دانشگاهی دانشکده پیشگفته به راه انداخت. سال 1976 پروفسور یونس در جریان دیدارهای خود با خانواده‌های بسیار فقیر در روستای جُبرا در نزدیکی دانشگاه چیتاگونگ، دریافت که وام‌های بسیار کوچک می‌تواند تفاوت فاحشی در زندگی فقرا ایجاد کند. زنان جبرا که وسایلی از جنس بامبو می‌ساختند، ناچار بودند وام‌های ربوی برای خرید بامبو گرفته و از سود کارشان به خاطر وام‌دهندگان بگذرند.

محمد یونس که از این واقعیت شوکه شده بود، 27.000 دلار از جیب خودش به 42 نفر از روستاییان قرض داد تا به آنها کمک کند وام‌هایشان را به رباخواران پس داده و خلاص بشوند. وقتی که او به سراغ بانک‌های سنتی رفت تا به فقرا وام بدهند، دریافت که آنها علاقه‌ای به این کار ندارند چرا که فقرا در نظرشان فاقد اعتبار هستند.

محمد یونس یک کارآفرین اجتماعی

پروفسور یونس به شدت باور داشت که اگر این شانس به فقرا داده شود آنها می‌توانند قرض خود را پس بدهند و این کمکشان خواهد کرد تا از فقر نجات پیدا کنند. پس از تلاش‌های بسیار وی بالاخره در دسامبر 1976 با معرفی خودش به عنوان ضامن، موفق به تأمین یک خط اعتباری از بانک جاناتا برای پروژه وام‌دهی‌اش به فقرای جُبرا شد. 2 اکتبر 1983، این پروژه به یک بانک کاملاً نوپا به نام بانک Grameen تبدیل شد که مخصوص اعطای وام‌های کوچک به فقرا بود.

تا می 2008 بانک Grameen هفت و نیم میلیون وام‌گیرنده داشت که 97 درصد آنها را زنان تشکیل می‌دادند. این بانک با داشتن 2515 شعبه، در 82،072 روستا خدمت‌رسانی کرده و بیش از 97 درصد از روستاهای بنگلادش را پوشش میدهد. این بانک از زمان تأسیسش بیش از 7 بیلیون دلار به فقرا وام داده و نرخ بازپرداخت آن نزدیک 100 درصد بوده است. تمام پول بانک Grameen از محل سپرده‌گذاران تأمین میشود.

پروفسور یونس چند شرکت هم در بنگلادش تأسیس کرده تا به مسائل مختلفی در زمینه فقر و توسعه بپردازد. از جمله Grameen Phone (شرکت تلفن همراه)، Grameen Shakti (شرکت انرژی)، صندوق Grameen (شرکت سرمایه گذاری خطرپذیر اجتماعی)، آموزش Grameen، کشاورزی Grameen، شیلات و دامداری Grameen، ارتقای کسب و کار Grameen، شرکت مواد غذایی Grameen Danone، و خدمات بهداشتی Grameen.

وی مؤسس Grameen Trust هم هست، که سیستم خرده اعتباری گرامین را در سراسر جهان توسعه می‌دهد. اکتبر 2006 محمد یونس جایزه صلح نوبل را همراه بانک گرامین بابت تلاش‌هایشان برای توسعه اقتصادی و اجتماعی دریافت کرد.

او چند جایزه دیگر هم گرفته است، ازجمله جایزه Ramon Magsaysay، جایزه غذای جهانی و جایزه صلح سیدنی. در خود بنگلادش هم جایزه رئیس جمهور (1978)، جایزه بانک مرکزی (1985)، و جایزه روز استقلال (1987)، را دریافت نموده که بالاترین جایزه ملی محسوب می‌شود. دولت بنگلادش یک تمبر بزرگداشت به افتخار جایزه نوبل او چاپ کرد. پروفسور یونس از طرف ژاک شیراک رئیس جمهور فرانسه، به عضویت هنگ افتخار نیز درآمد. ژانویه 2008، هوستون تگزاس، 14 ژانویه را روز محمد یونس اعلام کرد. او یکی از اعضای بنیانگذار Global Elders به ریاست نلسون ماندلاست.

به این مطلب چه امتیازی می دهید ؟
[Total: 2 Average: 5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا